وركەنيەتتى اۋىل سالتى كاسىپ سالاسىن وركەندەۋگە جەتەكتەدى

  سانجى قالاسى ليۋگۇڭ قالاشىعى شىسانحۋ قىستاعى

  وركەنيەتتى اۋىل سالتى كاسىپ سالاسىن وركەندەۋگە جەتەكتەدى

  گازەتىمىزدىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى گى يوۋجۇن

  قىستاقتىڭ اتى ”شىسانحۋ“ بولعانىمەن، بۇل قىستاق سانجى قالاسى ليۋگۇڭ قالاشىعىنداعى 540 وتباسى، 1644 جان بار ۇلكەن قىستاق. ”قىستاعىمىزدىڭ سالتى دۇرىس، حالقى نيەتتەس، كوپشىلىك اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ جولىندا بار كۇشىمەن قۇلشىنۋدا“، - دەدى 9 - ايدىڭ 26 - كۇنى شىسانحۋ قىستاعى پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ ورىنباسار شۋجيى فىڭ جيانجۇن.

  سوڭعى جىلدارى شىسانحۋ قىستاعى سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىن بەلسەنە جەتىلدىرىپ جانە ونى امالياتتا ايگىلەپ، پارتيا قۇرىلىسىندا ۇلگى كورسەتىپ جەتەكشىلىك ەتۋ، قىستاق تۇرعىندارى كەڭ كولەمدە ات سالىسۋ ارقىلى اۋىل سالتى وركەنيەت قۇرىلىسىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋگە مىعىم رۋحاني قوزعاۋشى كۇش ۇستەدى.

  جانعا جايلى ەكولوگيا اۋىل كەلبەتىن سومدادى

  ”قىستاقتىڭ الدى - ارتىندا تۇنىق سۋ سىلدىراپ اققان، ديقاندار 2 قاباتتى ۇيگە كوشىپ كىرگەن“. قىستاق تۇرعىندارى اۋىزىنان تاستامايتىن بۇل تاقپاق ءدال وسى شىسانحۋ قىستاعىنىڭ شىنايى كەلبەتى.

  قىستاق باسىندا تۇرىپ الىسقا قاراساڭىز، توڭىرەگىنە بالىق كولشىگى ورنالاسىپ، سۋ قۇستارىنىڭ سايران سالىپ جۇرگەنىن كورەسىز. قىستاقتا سارى داۋالدى، قىزىل توبەلى 2 قاباتتى ساياجاي فورماسىنداعى قابات ۇيلەر قاز - قاتار تىزىلگەن. ءتۇپ - ءتۇزۋ تارتىلعان قىستاق جولىنىڭ ەكى جاعىندا قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كوپ جىلدىڭ الدىندا ەككەن تاس الما سياقتى اعاشتارى ماۋەلەپ وسكەن.

  شىسانحۋ قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ داڭق ۇيىندە جارقىراعان سيلىق تاقتا تۇر، وعان ”جۇڭگوداعى ەڭ اسەم قىستاق - قالاشىق ەكولوگيا سيلىعى“ دەپ جازىلعان. بۇل 2017 - جىلى 5 - كەزەكتى جۇڭگو بويىنشا ەڭ اسەم قىستاق - قالاشىقتى ساراپتاۋدا شىسانحۋ قىستاعى قول جەتكىزگەن داڭق. قىستاق تۇرعىندارىنىڭ نازارىندا وسى سيلىق تاقتاسىنىڭ ماڭىزى وتە جوعارى ەكەن.

  ”مىنا ءۇيىمىز قالالىقتاردىكىنەن الدەقايدا جاقسى!“، - دەدى قىستاق تۇرعىنى چىن شيڭلي.

  2012 - جىلى شىسانحۋ قىستاعى ءبىر تۇتاس جوبالانىپ، سەنترلى قىستاق ەتىلىپ قىستاقتى رەتتەۋ، وزگەرتۋ شىمىلدىعىن اشقان. قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ءۇي سالۋىنا ۇكىمەت 31 مىڭ يۋان كومەك قاراجات بەرسە، قىستاق كوللەكتيۆى 19 مىڭ يۋان كومەك قاراجات بەردى، ال قىستاق تۇرعىندارى قابات ۇيلەردىڭ تۇرلىشە ءپىشىنى بويىنشا جەكە - جەكە وزدەرى 120 مىڭ يۋان دا 180 مىڭ يۋان ازىرلەدى. جىل سوڭىندا بۇكىل قىستاقتا 282 ەكى قاباتتى ساياجاي فورمالى قابات ءۇي بوي كوتەردى ءارى سەنترلى قىستاقتى شوعىرلى جىلۋمەن قامداۋ، لاس سۋ ىعىستىرۋ، جولدى قاتتىلاندىرۋ، جارىقتاندىرۋ، جاسىل كورىنىس دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ سياقتى نىسانداردى ورىنداپ، قىستاق بەت - بەينەسى شت جاڭا تۇسكە ەندى.

  فىڭ جيانجۇن بىلاي دەدى: ”قىستاق كوركەيدى، شىسانحۋ قىستاعى تاعى بۇكىل شينجياڭدا ەڭ الدىمەن قىستاق دارەجەلى قوجالىق سەرىكتەستىگىن قۇرىپ، قىستاق قوجالىق قىزمەت وتەۋىن قالالاندىرىپ، ناقتىلاندىرىپ باسقارۋدى ىلگەرىلەتتى“.

  بۇگىنگى شىسانحۋ قىستاعىندا ”كاسىپ، كورىنىس، تۇرار جاي“ كۇيى توعىسىپ، بىرىنە ءبىرى باپ كەلدى، وسى ارقىلى اۋىل سالتى وركەنيەتىنىڭ نەگىزى بەكەمدەلدى.

  مادەنيەت اۋىل سالتىن نارلەندىردى

  9 - ايدىڭ 26 - كۇنى تۇستەن بۇرىن شىسانحۋ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى جاڭ جيايۇي قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ قاقپاسىنان جايدارلانا شىقتى.

  شىسانحۋ قىستاعى 2017 - جىلى قىستاقتىڭ قونىستانۋ ورتاسىن رەتتەۋ - جونگە سالۋ بويىنشا باعالاۋ ءتۇزىمىن باستاپ اتقارعان ءارى ونى قىستاق ەرەجەسىنە ەنگىزگەن بولاتىن.

  جاڭ جيايۇي قىستاقتىڭ قونىستانۋ ورتاسىن رەتتەۋ - جونگە سالۋدىڭ ”اۋلا ىشىندەگى ءۇش ءىس“، ”اۋلا سىرتىنداعى التى ءىس“ تالابىنا ساي، اۋلا ءىشى - سىرتىنداعى ورتا تازالىعىن تۇبەگەيلى جونگە سالدى. جاڭا ءبىر كەزەكتى باعالاۋدا وتباسىنىڭ جاقسى باعاعا يە بولاتىندىعىنان ءۇمىتتى ەكەنىن بىلگەن ول قاباعات قۋاندى.

  سوڭعى جىلدارى شىسانحۋ قىستاعى سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىنىڭ جەتەكشىلىگىن كورنەكتىلەندىرىپ، اۋىل سالتى وركەنيەت قۇرىلىسىن اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدىڭ وزەگى ەتتى. قىستاقتا ۇنەمى ءتۇرلى فورمادا ۇگىت - لەكسيا ورىستەتۋ، اي سايىن ءبىر رەت بۇقارالىق ۇلكەن ساحنا قيمىلىن وتكىزۋ، جىل سايىن ”ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى وزات جەكە“، ”جاڭا اۋىل ىسكەرى“ جانە ”وركەنيەتتى وتباسى“ سياقتى ساراپتاۋ قيمىلدارىن ورىستەتۋگە تاباندى بولىپ، قىستاق تۇرعىندارىن جاقسىدان ونەگە الۋعا ۇمتىلۋعا، كورىكتى مەكەن قۇرىلىسىنا بەلسەنە ات سالىسۋعا جەتەلەدى.

  ”قىستاق تاعى توي - تومالاق، ءولىم - ءجىتىم ىستەرىن جاڭاشا جۇرگىزۋ، ۇنەمشىلدىكپەن جۇرگىزۋ، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ سياقتىلاردى قىستاق ەرەجەسىنە ەنگىزىپ، ەسكى ادەت - عۇرىپتى وزگەرتىپ تۇزىمدەندىرۋدى، ۇدايىلاندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋدى ىلگەرىلەتتى“، - دەدى فىڭ جيانجۇن. 2018 - جىلدان بەرى بۇكىل قىستاقتا استا - توك ىسىراپشىلدىقپەن جۇرگىزىلمەكشى بولعان 300 نەشە ىسكە كەڭەس بەرىلىپ، بۇقارانىڭ 6 ميلليون يۋاننان استام اقشاسىن ۇنەمدەدى.

  كاسىپ سالاسى وركەندەپ، ومىرشەڭدىك كۇش قوستى

  ”وركەنيەتتى اۋىل سالتى كاسىپ سالاسىنىڭ وركەندەۋىنە جەتەكشىلىك ەتتى“. بۇل ليۋگۇڭ قالاشىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، قالاشىق باستىعى زىڭ جىۋيدىڭ شىسانحۋ قىستاعىنا بەرگەن باعاسى.

  پارتيا ۇيىمىنىڭ باسشىلىعىندا شىسانحۋ قىستاعىنىڭ تاماشا اۋىل سالتى، حالىق سالتى جوسىنعا اينالىپ، ادامداردى تاربيەلەپ، قىستاقتا وركەنيەتتىڭ ارىنىن قاۋلاتۋمەن بىرگە، دامۋدىڭ ومىرشەڭدىگىن اسقاقتاتتى.

  9 - ايدىڭ 28 - كۇنى تۇستەن بۇرىن شىسانحۋ قىستاعىنا ورنالاسقان شينجياڭ حايۋي بالىقشىلىق شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ بولمە ىشىندەگى باعىمشىلىق الاڭىندا شينجياڭنىڭ ءىشى - سىرتىنان كەلگەن 200گە جۋىق بالىق اۋلاۋ اۋەسكەرى قارماق سالىپ، سالتاناتتى كورىنىس جارىققا شىقتى. ”بولمە ىشىندەگى باعىمشىلىق الاڭى ءار كۇنى بالىق اۋلاۋ اۋەسكەرلەرىنە اشىق ۇستالادى، ءار 20 كۇندە ءبىر رەت كولەمدى قارماق سالۋ جارىسى وتەدى“، - دەدى اتالعان سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى چىن گوچۇن.

  چىن گوچۇن شىسانحۋ قىستاعىنداعى بايۋ شەبەرى، 20 نەشە جىل بالىق باققان. قازىر ونىڭ سەرىكتەستىگىندە 5000 شارشى مەترلىك بولمە ءىشى باعىمشىلىق الاڭى جانە 180 مۋلىق دالالىق باعىمشىلىق بازاسى بار. بالىق تۇرلەرىن وسىرۋدەن تىس، شاباق بالىقتاردى جەتىلدىرۋ جانە الەۋمەتتىك بالىق اۋلاۋ نىساندارىمەن اينالىسادى. وسى بىرنەشە جىلدا ونىڭ جەتەكشىلىگىندە شىسانحۋ قىستاعىنىڭ سۋ ونىمدەر باعىمشىلىق اۋماعى 1000 مۋدان استى.

  شىسانحۋ قىستاعى ”قالا بويىنداعى قىستاق“ رەتىندە ”تۇنىق سۋ، جاسىل تاۋدى“ دەن قويا قورعاپ، ءدامدى جۇگەرى، كوكونىس ەگىمشىلىگىن نەگىز ەتكەن جاسىل اۋىل شارۋاشىلىعىن، دۋشى ساياحاتىن باستاماشى ەتىپ، حالىقتىق تۇسەلحانا، شارۋالار شاتتىعى قاتارلاسا دامىعان اۋىل - قىستاق ساياحات شارۋاشىلىعىن، سيىر، قويدى نەگىز ەتكەن وسى زامانعى باعىمشىلىق شارۋاشىلىعىن دامىتتى. وڭىرلىك ارتىقشىلىققا سۇيەنىپ، قازىر بۇكىل قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جارتىسى ماڭىنداعى قالالاردا 3 - كاسىپ قىزمەت وتەۋىمەن شۇعىلدانۋعا ويىسىپ، شارۋاشىلىق قۇرۋدى، جۇمىستانۋدى جۇزەگە اسىردى. 2019 - جىلى بۇكىل قىستاقتىڭ جان باسىندىق تازا كىرىسى 19 مىڭ يۋانعا جەتتى.

  ”اۋىل سالتى وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ ۇزدىكسىز تەرەڭدەۋىنە بايلانىستى، وسى بىرنەشە جىلدا قىستاق تۇرعىندارىنىڭ يدەياسىندا، كوزقاراسىندا تەرەڭ وزگەرىس تۋىلىپ، ’كۇتىپ وتىرۋ، يەك سۇيەۋ، الاقان جايۋ‘ يدەياسى تۇبىرىنەن جويىلىپ، ’مەن ىستەيمىن‘، ’باسەكەلەسە ىستەۋ‘، ’جەتەكشىلىك ەتە ىستەۋ‘، ’كومەكتەسە ىستەۋ‘ شىسانحۋ قىستاعىنىڭ جاڭا اۋىل سالتىنا اينالدى“، - دەدى فىڭ جيانجۇن.

جاۋاپتى رەداكتور: نۇربولات قابىل
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4