رەفورماعا سۇيەنىپ، جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىن جەدەلدەتەيىك

رەفورماعا سۇيەنىپ، جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىن جەدەلدەتەيىك

□ گازەتىمىزدىڭ شولۋشىسى

  باس شۋجي شي جينپيڭ: ”جۇڭگو جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋعا دەم بەرۋ جولىمەن جۇرمەسە، جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ ءساتتى اۋىسۋى جۇزەگە اسپايدى، شىن مانىندە قۇدىرەتتەنە المايدى“ دەپ اتاپ كورسەتتى. باس شۋجي مەملەكەتتىڭ ”شىن مانىندە قۇدىرەتتەنۋى“ تۇرعىسىنان، جاڭا، كونە قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن باسا دارىپتەدى، مۇنىڭ ماعىناسى تەرەڭ دە زور.

  سوڭعى جىلدارى رايونىمىز جاڭالىق اشۋ قابىلەتى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، عىلىم - تەحنيكا ءتۇزىلىسى رەفورماسىنىڭ سەرپىنىن ارتتىرىپ، جان - جاقتى عىلىم - تەحنيكالىق سەلبەستىكتى تەرەڭدەتكەندىكتەن، ستراتەگيالىق جاڭا وركەندەگەن كاسىپتەردىڭ، سيفرلى ەكونوميكانىڭ ارتۋى ءبىرشاما تەز بولدى. قازىرگە دەيىن رايونىمىزدا جاڭا ەنەرگيالى جابدىقتار، ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ وزگەرتۋ جابدىقتارى، اۆتوموبيل سياقتى وزىق جابدىقتاردى جاساۋ كاسىبىندەگى سيفرلانعان زەرتتەۋ - اشۋ جوباسى قۇرالدارىنىڭ جالپىلاسۋ مولشەرى %70تەن استى. جاڭا تەحنيكانىڭ، جاڭا كاسىپ كۇيىنىڭ، جاڭا ۇلگىنىڭ ۇزدىكسىز كۇش قوسۋى رايونىمىزدا الدىڭعى جارتى جىلدا ونەركاسىپ ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنا ارىندى قوزعاۋشى قۋات بەردى.

  اماليات جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ جەدەل اۋىسۋى جوعارى ساپالى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى بۋىنى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ال جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىن جەدەلدەتۋدە رەفورمانى تەرەڭدەتۋ شەشۋشى ءتاسىل ەسەپتەلەدى.

  قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورمانى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ساپانى ءبىرىنشى ورىنعا قويۋعا، ونىمدىلىككە باسا ءمان بەرۋگە تاباندى بولۋ − جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىنا جەتەكشىلىك ەتۋدىڭ ۇلكەن بەتالىسى. قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورمانى نەگىزگى جەلى ەتە وتىرىپ، شينجياڭ ەرەكشەلىگىنە يە وسى زامانعى كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قۇرىپ، جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ ستراتەگياسىن زور كۇشپەن اتقارىپ، ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ساپا وزگەرىسىن، ونىمدىلىك وزگەرىسىن، قوزعاۋشى كۇش وزگەرىسىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك؛ جاڭا كاسىپ سالاسىن، جاڭا كاسىپ كۇيىن، جاڭا ساۋدا ۇلگىسىن جەتىلدىرىپ، زورايتىپ، ستراتەگيالىق جاڭا وركەندەگەن كاسىپ سالالارىنىڭ دامۋىن جەدەل ىلگەرىلەتۋ كەرەك؛ ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىنىڭ تيبىنىڭ وزگەرىپ، دارەجەسىنىڭ جوعارىلاۋىن جەدەلدەتىپ، قۇرىلىمىن ساپالىلاندىرىپ، ساپاسىن ءوسىرىپ ونىمدىلىكتى ارتتىرىپ، تومەن دەڭگەيدەگى قامداۋ - قاجەتسىنۋ تەپە - تەڭدىگىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى قامداۋ - قاجەتسىنۋ تەپە - تەڭدىگىنە كوتەرىلۋىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە سىرتقا ەسىك اشۋدى تاباندىلىقپەن كەڭەيتىپ، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايون قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، ساۋدانىڭ جاڭا كاسىپ كۇيىن، جاڭا ۇلگىسىن جەتىلدىرىپ، سىرتقا ەسىك اشۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، ىشكى قوزعاۋشى كۇش پەن ومىرشەڭدىكتى ونان ارى كۇشەيتىپ، ەسىك اشۋ ارقىلى جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىنا دەم بەرۋ كەرەك.

  ”تومەنگە بەرۋ، باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ“ رەفورماسىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتۋ كەرەك. جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن، پارمەندى قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسى قاجەت، مۇندا شارۋاشىلىق - ساۋدا ورتاسى اسا ماڭىزدى. ”كەزدەسپەي تەكسەرىپ بەكىتۋ“، ”ەڭ كوپ بولعاندا ءبىر رەت بارۋ“، ”جالپى بارىستى ينتەرنەتتە ورىنداۋ“ رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، كاسىپورىنداردىڭ ءوندىرىسى مەن شارۋاشىلىعىنا جانە نىسان قۇرىلىسىنا ساياتىن تەكسەرىپ بەكىتۋ تارتىپتەرىن ىقشامداپ، جۇمىس ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ كەرەك؛ جاسامپازدىقپەن پايدالانۋعا شابىتتاندىرىپ، جاڭا تەحنيكا، جاڭا ونىمدەرگە قامداۋ مەن قاجەتسىنۋدى ۇشتاستىرۋ تۇعىرىن ازىرلەپ، جاڭا كاسىپ كۇيىن كەڭ پەيىلمەن، بايىپتىلىقپەن باقىلاۋ - باسقارۋ، اناعۇرلىم كوپ پايدالانۋ جاعدايىن ازىرلەۋ كەرەك؛ باياندى مەحانيزم ورناتىپ، ۇكىمەت پەن كاسىپورىنداردىڭ قارىم - قاتىناسىن، بايلانىسىن كۇشەيتىپ، كاسىپورىنداردىڭ تالاپ - تىلەگىنە جاۋاپ بەرىپ، سالىقتى ازايتىپ، اقىنى تومەندەتۋ ساياساتىن تياناقتاندىرىپ، بازار تۇلعالارىنىڭ ومىرشەڭدىگىن كۇش سالا قورعاۋ جانە قاۋلاتۋ كەرەك. ۇكىمەت قۇرىلىمدارىن ىقشامداپ، ۇقىقتى تومەنگە بەرۋ ارقىلى ومىرشەڭدىك پەن قوزعاۋشى كۇشتى جارىققا شىعارۋ، جاسامپازدىقپەن باقىلاۋ - باسقارۋ ارقىلى ادىلدىك پەن ءتارتىپتى ورناتۋ، قىزمەت وتەۋدى ساپالىلاندىرۋ ارقىلى قولايلىلىق جاراتۋ جانە ساپانى جوعارىلاتۋ تابيعي تۇردە ەكونوميكانى ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋعا بەت الدىرادى، ساپانى جوعارىلاتىپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ”زور ناتيجەسىنە“ جەتكىزەدى.

  دارىندىلاردى باسقارۋ رەفورماسىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. قوزعاۋشى قۋاتتاردى اۋىستىرۋدا اقىل - پاراساتپەن سۇيەمەلدەۋ دە اسا ماڭىزدى. شينجياڭنىڭ وسى زامانعى جابدىق جاساۋ كاسىبى، جاڭا ماتەريال، ەلەكتروندىق ينفورماتسيا سياقتى كاسىپ سالالارىن دامىتۋ بولسىن، الدە جاساندى زەردە، 5G، زات ينتەرنەتى، ۇلكەن ساندى مالىمەت، چۇيكۋايليان سياقتى جاڭا بۋىن ينفورماتسيا تەحنيكاسى مەن جاساۋ كاسىبىنىڭ توعىسپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ بولسىن، بارلىعى قىرۋار جوعارى عىلىم - تەحنيكانى زەرتتەۋ دارىندىلارىن، جاڭاشا كاسىپ تەحنيكا دارىندىلارىن قاجەت ەتەدى. بۇل بىزدەن باعالاۋ ”سىلتەمەسىنىڭ“ دۇرىس باعىتقا شابىتتاندىرۋ رولىن ساۋلەلەندىرىپ، ءتۇرلى دارىندىلاردىڭ ومىرشەڭدىگىن قاۋلاتۋدى جانە جارىققا شىعارۋدى؛ دارىندىلاردى باۋلۋ، اشۋ ۇلگىسى، شارۋاشىلىق قۇرۋ دانەكەرىنە جاڭالىق ەنگىزۋ ۇلگىسى، دارىندىلاردىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى سياقتى جاقتاردان دارىندىلاردى دامىتۋدىڭ ءتۇزىلىس - مەحانيزمىنە ونان ارى جاڭالىق ەنگىزۋدى؛ عىلىم - تەحنيكالىق زەرتتەۋ - اشۋ جانە كاسىپ سالالاندىرىپ پايدالانۋ مەحانيزمىنە رەفورما جاساپ، جاڭالىق ەنگىزىپ، ءتۇرلى دارىندىلاردىڭ جاڭالىق اشۋ، جاسامپازدىق قوزعاۋشى كۇشىن قاۋلاتىپ، كاسىبي رۋحتى، ۇستالىق رۋحتى كۇش سالا جەتىلدىرىپ، جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ ۇزدىكسىز اۋىسۋىن پارمەندى تۇردە جەبەۋدى تالاپ ەتەدى.

  داعدارىس بارىسىندا جاڭا وراي جەتىلدىرىپ، وزگەرىس بارىسىندا جاڭا جاعداي اشۋ كەرەك. جاڭا ورايدى مىقتى يگەرىپ، جاڭا، كونە قوزعاۋشى قۋاتتاردىڭ اۋىسۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، جاڭا قوزعاۋشى قۋاتتاردى جەتىلدىرىپ، زورايتقاندا عانا، ءسوز جوق، ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت حالقىن ۇزدىكسىز تۇردە تاماشا تۇرمىس جاراتۋعا جەتەكتەي الاتىندىعىمىزعا كامىل سەنەمىز.

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت