كەشكى ەكونوميكا تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىنىڭ جاڭا كەشكى كاسىپ كۇيىن تۇلعالادى

كەشكى ەكونوميكا تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىنىڭ جاڭا كەشكى كاسىپ كۇيىن تۇلعالادى

گازەتىمىزدىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى ليۋ شياڭ

  اس − ادامنىڭ ارقاۋى، پىسىرىلعان تاعام قالانىڭ ەڭ تارتىمدى تۇرمىستىق ەلەمەنتى. ءتۇرلى ساياساتتىڭ ىلگەرىلەتۋىندە رايونىمىزدىڭ كەشكى ەكونوميكاسى ءۇرتىس جاندانىپ، بازار كولەمى ۇزدىكسىز ۇلعايىپ، تۇتىنۋدىڭ ارتۋىن جەبەيتىن جاڭا قوزعاۋشى كۇشكە اينالدى.

جوعارى دەڭگەيدە جوبالاپ، ومىرشەڭدىكتى قاۋلاتتى

  6 - ايدىڭ 20 - كۇنى ىمىرت ۇيىرىلە شونجى گۋچىڭ ساۋدا كوشەسىندە شامدار جايناپ، اۋەلگىدەي دىر - دۋمانعا بولەندى. جۇزدەگەن ساۋداگەر وسى اراعا جينالىپ، بىردە كوتەرىلىپ، بىردە باسەڭدەگەن داۋىستار بۇكىل كوشەگە سالتانات قوستى.

  ”كەلىڭىز، اۋىلىمىزدىڭ بىقتىرماسىنان ءدام تاتىڭىز، بۇكىل شونجىدا بىردەن - ءبىرى وسى!“ جايما يەسى چىن حۇيلياننىڭ ىستىق ىقىلاستى شاقىرۋىمەن لەزدە جايماسىنىڭ جانىنا قوناقتار لىق تولدى.

  چىن حۇيليان شىعىس تەرىستىكتەن، شونجىعا كەلىپ اس - سۋ ساۋداسىمەن اينالىسقانىنا 10 نەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. ”ۇكىمەتتىڭ ساياسات شىعارىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ دامۋىن جەبەيتىندىگىن ەستىپ، وسى ساۋدا كوشەسىنەن جايما ورنىن جالعا الدىم. قازىر كەشتە كۇندىزگىدەن قاربالاس بولامىن، ارينە، كىرىسىم دە كوبەيدى“، - دەدى ول جايراڭداي سويلەپ.

  بىلتىر جىل سوڭىندا «اۆتونوميالى رايوننىڭ كەشكى ەكونوميكانى دامىتىپ، تۇتىنۋدىڭ ارتۋىن جەبەۋ جونىندەگى اتقارۋ پىكىرى» العا قويىلعاننان كەيىن، رايونىمىزدىڭ جەر - جەرى كوپ تاراۋ بىرلەسكەن كەشكى ەكونوميكا قىزمەتىنە باسشىلىق ەتۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ دامۋىن زور كۇشپەن ىلگەرىلەتتى.

  شونجى اۋداندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ما شۇيدۇڭ بىلاي دەدى: ”قازىر كەشكى ەكونوميكاعا سۇيەنىپ، شونجى اۋدانى جاڭادان 600 نەشە جايما ورنىن، 2000 نەشە جۇمىس ورنىن ارتتىرىپ، كەلىپ - كەتەتىندەر كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 20 مىڭ ادام - رەتتەن اسىپ، تيجارات سوماسى ءبىر ميلليون 600 نەشە مىڭ يۋان بولدى“.

  ”ۇيىمداستىرۋدىڭ، قامسىزداندىرۋدىڭ ناتيجەلى بولۋى رايونىمىزدىڭ كەشكى ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنداعى باستى ەرەكشەلىك بولدى“. اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا مەڭگەرمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى، مەڭگەرمەنىڭ ورىنباسار باستىعى اسقار تۇرسىن بىلاي دەدى: بىلتىردان بەرى جەر - جەر ءوز ورنىن، سونداي - اق كاسىپ سالاسىنداعى ابزالدىلىعىن تياناق ەتىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ دامۋىن جەبەيتىن ناقتى شارالاردى جانە دامۋ نىسانالارىن ارت - ارتىنان العا قويدى.

  سانجى حۇيزۋ اۆتونوميالى وبلىسى جوعارى ولشەم، جوعارى باستاما بويىنشا ءوڭىر ىشىندەگى كەشكى ەكونوميكا كوشە اۋماعىنىڭ جوبا قۇرىلىسىن مىقتاپ يگەرىپ، ”سانجىنى كەشتە ساياحاتتاۋ“، ”كەشكى ءدامدى - قۇجىرلار“ سياقتى نەگىزگى تاقىرىپتارمەن بىرلەستىرىپ، ءارقايسى اۋداندا، قالادا كەشكى ەكونوميكا جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتتى؛ قارامايلى قالاسى كولەمدى ساۋدا سارايلارىندا، ەرەن بازارلاردا، ساۋدا شەڭبەرىندە تۇتاس جىلدا، كەم دەگەندە، 200 كۇن تۇندە تيجارات جۇرگىزگەن، ونىڭ ۇستىنە تيجارات ۋاقىتىن ساعات 24تەن كەيىنگە دەيىن سوزعان ساۋداگەرلەرگە بەلگىلى مولشەردە جاردەماقى بەردى؛ قاشقار ايماعى كەشكى ەكونوميكانى دامىتۋدى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋمەن ۇشتاستىرىپ، كەشكى ەكونوميكا ورىندارى 12 مىڭ 600 كەدەي بۇقارانى جۇمىسقا قابىلداپ، كىسى باسىنا شاققاندا ايلىق كىرىستەرى 3000 يۋاننان استى... ”جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋ“ مەن پارمەندى ساياساتتىق قولداۋ جەر - جەردىڭ كەشكى ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن بارىنشا جەبەدى.

ايگىلى ماركا سومداپ، ۇلگى كورسەتىپ، جەتەكشىلىك ەتتى

  وتكەندەگى ”تۇرپايى ارتۋ“ ۇلگىسىنە ۇقسامايتىن، ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتكەن بۇگىنگى كۇندە كەشكى ەكونوميكا دا ماركا سومداپ، ۇلگىلىك، جەتەكشىلىك رولىن ساۋلەلەندىرۋدى قاجەت ەتەدى.

  ءۇرىمجى قالاسىنىڭ تۇرعىنى جان شۋەجى جونىنەن ايتقاندا، كەشكى ەكونوميكا جونىندەگى العاشقى اسەرى بالا كەزىندەگى كەشكى بازاردان قالىپتى. ”ەسىمە السام، ول كەزدە كەشكى بازار وتە دۋماندى بولاتىن، دەسەدە، دىر - دۋ بولىپ جاتاتىنى بولماسا، تازالىق، قاتىناس، جارىقتاندىرۋ سياقتى جاقتاردان بۇگىنگىمەن سالىستىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى“. بۇگىندە بالانىڭ اكەسى بولعان ول كەشكى ارەدىكتە ۇيىندەگىلەردى اۆتوكولىكپەن ءۇرىمجى ۇلكەن بازار جاياۋلار كوشەسىنە اپارىپ، ارالاپ كەلۋدى ۇناتادى ەكەن. ”بۇل جەرگە اۆتوكولىك توقتاتۋ قولايلى، سەيىلدەسەڭىز جانعا جايلى، ورتاسى تازا، تاعامدارىن الاڭسىز تۇتىناسىز“، - دەدى جان شۋەجى.

  كەشكى ەكونوميكا قالاعا ومىرشەڭدىك، باۋراعىشتىق جانە ەكونوميكانىڭ جاڭا ارتۋ ءتۇيىنىن اكەلۋمەن بىرگە، قالانىڭ جونگە سالۋ دەڭگەيىنە دە اناعۇرلىم جوعارى تالاپ قويدى. ماسەلەن، ادامداردى ءتىپتى دە كوپ تالعامعا يە ەتۋ ءۇشىن، تاماشالاۋ مازمۇنىن ونان ارى مولايتۋعا بولاتىن - بولمايتىندىعى؛ تۇتىنۋشىلار مەن جۇمىستان ءتۇسۋ ۋاقىتى كەشەۋىلدەتىلگەن قىزمەتكەرلەرگە قولايلىلىق جاساۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك قاتىناستىڭ بۇعان ىلەسە الۋ - الماۋى؛ كەشكى اس - سۋ ازىرلەۋدەگى شۋىل، قوڭىرسىق ءيىس سياقتىلاردى قايتكەندە ءتىپتى دە جاقسى ءبىر جايلى ەتىپ، قالىپتى دەمالاتىن تۇرعىنداردى مازالاۋدان ساقتانۋ...

  رايونىمىزدىڭ جەر - جەرى بىلتىردان باستاپ اۆتونوميالى رايون دارەجەلى كەشكى ەكونوميكادان ۇلگى كورسەتۋ كوشە اۋماعىن قۇرۋ قيمىلىن بەلسەندىلىكپەن ورىستەتىپ، قۇرىلعان كوشە اۋماقتارىن جارىقتاندىرۋ، قاتىناسىن جاقسارتۋ، سايكەستى قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرۋ سياقتىلاردى ىلگەرىلەتىپ، ءبىر كوشە اۋماعىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگىن كورنەكتىلەندىردى.

  ءبىر جىلعا جۋىق دامىتۋ، قۇرۋ ارقىلى قازىر ءۇرىمجى ۇلكەن بازار جاياۋلار كوشەسى، قۇلجا قالاسىنداعى جىبەك جولى شۇعىلاسى ساياحات شاعىن قالاشىعى، قاشقار قالاسىنداعى بايىرعى قالا جيۋلۇڭچۋان كوشە اۋماعى سياقتى 16 كوشە اۋماعى اۆتونوميالى رايون دارەجەلى العاشقى توپتا كەشكى ەكونوميكادان ۇلگى كورسەتۋ كوشە اۋماعى بولىپ بەلگىلەندى. ۇلگى كورسەتەتىن كوشە اۋماقتارىنىڭ باستاۋىندا، جەتەكتەۋىندە، ءبىر توپ ەرەكشە كەشكى كورىنىس اۋماعى، ەرەكشە كەشكى ءدامدى تاعامدار، ەرەكشە كەشكى زات ساتىپ الۋ، ەرەكشە كەشكى مادەنيەت قيمىلدارى سياقتى كەشكى ەكونوميكانىڭ دامىعان تۇلعالارى تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە قاۋلادى.

عىلمي جوسپارلادى، كومەسكى كۇشتى اشتى

  كەشكى ەكونوميكانىڭ تاسقىنداعان قوزعاۋشى كۇشى قايناعان بازارلاردا، كەڭىستىكتەن تۇسىرىلگەن قالا شىراعىنىڭ كارتاسىندا عانا ايگىلەنىپ قالماستان، ساناق ساندى مالىمەتتەرىنەن دە بايقالادى.

  ساندى مالىمەتتەردە كورسەتىلۋىنشە، تۇتاس رايونىمىزدا 1 - ايدان 4 - ايعا دەيىن تۇتىنۋ بازارى بىرتىندەپ جاقسارىپ، تۇتاس رايونىمىزدا نورماسى شەكتەلگەن كولەمنەن جوعارى ورىنداردا قوعامدىق تۇتىنۋ بۇيىمدارىنىڭ بولشەك ساتىلۋ جالپى سوماسى 33 ميلليارد 126 ميلليون يۋان بولعان؛ 1 - ايدان 4 - ايعا دەيىن تۇتاس رايونىمىزدا نورماسى شەكتەلگەن كولەمنەن جوعارى اس - سۋ كاسىبى بىردەي جوعارىلاپ، نورماسى شەكتەلگەن كولەمنەن جوعارى اس - سۋ كاسىبىنىڭ تيجارات سوماسى ءبىر ميلليارد 70 ميلليون يۋان بولعان.

  بيىل رايونىمىز تاعى قالالاردى تىڭعىلىقتى باسقارۋعا كۇش سالىپ، تۇتىنۋ قاجەتىن جالعاستىرۋ جاعىندا ناقتى ونىمدىلىك كورسەتىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ دامۋىنىڭ تاعى تىڭ بەلەسكە كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتەدى.

  ”ءبىز عىلمي جوبالاۋعا تاباندى بولىپ، كەشكى ەكونوميكانى دامىتۋ مەن قالانى دامىتۋدى، ساۋدا تۇيىندەرىن ورنالاستىرۋدى تىعىز ۇشتاستىرىپ، شينجياڭ ەرەكشەلىگى قويۋ، ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن، حاۋىپسىز ءوندىرىس جۇرگىزەتىن، قالا ىستەرى، ورتا تازالىعى سياقتى قاتىستى بەلگىلەمەلەرى بار كەشكى ەكونوميكانى شوعىرلاندىرۋ اۋماقتارىنان ءبىر توبىن قۇرىپ، مادەنيەت، دەنەتاربيە، ونەر جارىسى، ويىن كورسەتۋ، سالاماتتىق كۇتىمدەلۋ سياقتىلاردى شوعىرلاندىرا دامىتۋدى، كاسىپ سالاسىنىڭ ءبىر - بىرىنە ىقپالداستىعىن جەبەيمىز. ساپالى نىسانداردى اشىپ، ’كەشكى ەكونوميكانىڭ‘ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، ءبىر توپ جەرگىلىكتى ەرەكشەلىككە يە مادەنيەت سارا ونىمدەرىن دەن قويا تۇلعالاپ، ونى قالا كەشكى مادەنيەتىنىڭ التىن ماركاسىنا جانە ەڭ ۇلكەن ەرەكشەلىگىنە اينالدىرامىز؛ كەشكى بازار ءتارتىبىن اناعۇرلىم جۇيەگە ءتۇسىرىپ، سايكەستى قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرىپ، تۇتىنۋشىلار الاڭسىز بولاتىن كوڭىل اشۋ ورتاسىن قالىپتاستىرامىز“، - دەدى اسقار تۇرسىن.

  كوز الدا رايونىمىزدىڭ جەر - جەرى كەشكى ەكونوميكانى جاپپاي دامىتۋدىڭ، گۇلدەندىرۋدىڭ ساياسات - شارالارىن زەرتتەپ جاساۋدا، كەشكى ەكونوميكانى دامىتۋدى قولداۋ تەبىنىن ۇزدىكسىز ارتتىرادى. سونىمەن بىرگە، ”تومەنگە بەرۋ، باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ“ رەفورماسىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتىپ، زاڭ، زاڭ ەرەجە جول قويعان كولەم ىشىندە كەشكى ەكونوميكا كوشە اۋماقتارى تيجارات تۇلعالارىنىڭ كىرۋگە رۇقسات ەتۋ شارتىن تومەندەتىپ، بەكىتۋ ءتارتىبىن قاراپايىمداستىرىپ، قامداۋ سيپاتتى قۇرىلىمدىق رەفورمانى ىلگەرىلەتىپ، كەشكى ەكونوميكانىڭ قالانىڭ تۇنگى اسپانىن نۇرلاندىرۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت