امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەدەن پايدالانىپ جۇڭگونىڭ دامۋىن تەجەۋ قاسكۇنەمدىگى استە ىسكە اسپايدى

امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەدەن پايدالانىپ جۇڭگونىڭ دامۋىن تەجەۋ قاسكۇنەمدىگى استە ىسكە اسپايدى

− نيگەريا ابۋجا داشۋەسىنىڭ حالىقارالىق قارىم - قاتىناس مامانى گاليمەن سۇقبات

□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى گو جۇن

  ”شينجياڭ ىستەرى بۇكىلدەي جۇڭگونىڭ ىشكى ءىسى، امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەدەن پايدالانىپ جۇڭگونىڭ ىشكى ىستەرىنە كيلىگۋى ايتىلمىس ادامدىق ۇقىقتى قورعاۋمەن ەشقانداي قاتىسى جوق، ونىڭ شىن نيەتى جۇڭگونىڭ دامۋىن تەجەۋ“. نيگەريا ابۋجا داشۋەسىنىڭ حالىقارالىق قارىم - قاتىناس مامانى شەرىپ گالي جۋىقتا ابۋجادا شينحۋا اگەنتتىگى ءتىلشىسىنىڭ ارناۋلى سۇقباتىن قابىلداعاندا وسىنى ءبىلدىردى.

  امەريكا جاقتىڭ ايتىلمىس ”2020 - جىل ۇيعۇر ادامدىق ۇقىقتارى ساياسات زاڭ جوباسىنا“ قول قويىپ زاڭ ساناتىندا قابىلداۋىنا مەڭزەس، گالي بىلاي دەدى: شينجياڭعا ساياتىن ماسەلە مۇلدە ادامدىق ۇقىق، ۇلت، ءدىن ماسەلەسى ەمەس، قايتا زورلىقتى كۇش لاڭكەستىككە، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ ماسەلەسى. جۇڭگونىڭ جالپىلىق مەملەكەت قۋاتى جاقىنعى جىلداردان بەرى ۇزدىكسىز كۇشەيىپ، الەمدىك ىقپال كۇشى ۇزدىكسىز جوعارىلادى، امەريكا الەمدەگى جەتەكشىلىك ورنىنىڭ حاۋىپكە ۇشىراۋىنان الاڭداپ، شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەدەن پايدالانىپ جۇڭگونىڭ دامۋىن تەجەمەكشى.

  گالي بىلاي دەدى: امەريكانىڭ سوڭعى جىلداردا اۋعانستان، يراق سياقتى ەلدەردە جۇرگىزگەن ادامدىق ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ ارەكەتتەرى جۇرتقا بەسەنەدەن بەلگىلى، جاقىننان بەرى امەريكانىڭ ەل ىشىندەگى ناسىلدىك كەمسىتۋشىلدىككە قارسى تۇرعان ەرەۋىلدەر دە ونىڭ ناسىلدىك كەمسىتۋشىلدىك جانە ادامدىق ۇقىق ماسەلەسىنىڭ ءبىر شەتىن اشىپ كورسەتتى. ”امەريكا ۇكىمەتى قىل ۇستىندە تۇرعان ءوز ەلىنىڭ ادامدىق ۇقىق ماسەلەسىن قايىرىپ قويىپ، الىس قيىردا جاتقان شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋداعى ساقتانۋ سيپاتتى شارالارىن سان - ساققا جۇگىرتتى، بۇل جۇڭگو حالقىنىڭ مەملەكەتتىڭ دامۋىنا دەگەن سەنىمىنە سوققى بەرمەك بولعانداعىسى“.

  گالي مىنالاردى ءبىلدىردى: لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق − ادامزات قوعامىنىڭ ورتاق جاۋى، ۇشقارى يدەيانىڭ ىقپالىنا ۇشىراعان قاۋىمعا مەڭزەس، جۇڭگو ۇكىمەتى كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ - باۋلۋ سياقتى تاسىلدەردى قولدانىپ ۇشقارىلىقتى الاستاۋ بويىنشا وزگەرتىپ، ولاردىڭ ونەر ۇيرەنىپ، سول ارقىلى قوعاممەن اناعۇرلىم جاقسى توعىسىپ، جەكە ادامنىڭ دامۋىن جۇزەگە اسىرۋىنا مۇمكىندىك جاسادى، مۇنداي ادىستەر نيگەريانى قامتىعان، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق ۇرەيىن الىپ، ابدەن مازاسى كەتكەن ەلدەردىڭ ۇلگى الۋىنا تاتيدى.

  جۇڭگودا 4 جىل تۇرىپ ۇيرەنۋدە بولعان، تۇرمىس كەشىرگەن گالي مۇسىلمان رەتىندە، جۇڭگوداعى كەزىندە ءدىني ەركىندىكتى تولىق سەزىنگەنىن، سول كەزدە وقىعان مەكتەبىنىڭ ماڭىندا ءبىر مەشىتتىڭ بارلىعىن، ءوزىنىڭ وعان بارىپ ءدىني قيمىلدارعا ەركىن قاتىناسۋىنا بولاتىندىعىن ايتتى.

  گالي مىنالاردى ءبىلدىردى: ءارقانداي مەملەكەت ءوز مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەتىن تاسىلدەر ارقىلى ءوز مەملەكەتىنىڭ ىستەرىن ءبىر جاقتى ەتۋگە ۇقىقتى، شينجياڭ ىستەرى جۇڭگونىڭ ىشكى ءىسى، جۇڭگو شەتەلدىڭ كيلىگۋىنە جول بەرمەيدى. جۇڭگو زورلىقتى كۇش لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ ىستەرىندە ۇزدىكسىز اشىق جانە سەنىمدى پوزيتسيا ۇستانىپ، شينجياڭنىڭ ناقتى احۋالىن كورسەتىپ، دۇنيە جۇزىنە جۇڭگونىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جاقتارىنداعى بەلسەندى ادىستەرىنىڭ باسقا ەلدەردىڭ ۇلگى الۋىنا جانە ۇيرەنۋىنە تاتيتىندىعىن ءبىلدىرۋى قاجەت.

  گالي بىلاي دەپ قارادى: امەريكانىڭ ساياسي سالاسىنداعىلاردىڭ جۇڭگونى جازعىرۋدى ساياسي كاپيتالعا قول جەتكىزۋدەگى ءبىر ءتۇرلى سايلاۋ باسەكەسى تاكتيكاسى ەتۋى ىسكە اسپايدى، جۇڭگونىڭ دامۋىن تەجەۋى، ءتىپتى، قيىن. ”قۇددى جۇڭگونىڭ باسشىلارى ايتقانداي، جۇڭگو ەكونوميكاسى شالقار تەڭىز، كولشىك ەمەس. دولى بوران، قاتتى نوسەر كولشىكتى شايقالتا العانىمەن، تەڭىزدى شايقالتا المايدى. مەن جۇڭگونىڭ دامۋ جولى دا وسىنداي ەكەندىگىنە، سىرتقى دۇنيەنىڭ بوگەتىنە وڭاي - وسپاق ۇشىراي قويمايتىنىنا سەنەمىن“.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 21 - كۇنى ابۋجادان بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت