شەتەلدىك ساۋداگەرلەردىڭ قارجى قوسۋ سەنىمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتتى

  شەتەلدىك ساۋداگەرلەردىڭ قارجى قوسۋ سەنىمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتتى

  − العاشقى توقسانداعى جۇڭگو ەكونوميكاسىنا نازار − شەتەل قارجىسىن ورنىقتىرۋ جونىندە

  □ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى چىن ۋيۋي، ديڭ لى، جوۋ زىياڭ

  جۇڭگونىڭ بەيجيڭى، حۇيجوۋى، امەريكانىڭ داللاسى − ءۇش جەر 5G بەينە ەكران بايلانىس تاسىلىمەن ”بۇلتتىق قۇرىلىس باستاۋدى“ جاريالادى... بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا وتكىزىلگەن ەرەكشە مەزگىلدەگى ەرەكشە قۇرىلىس باستاۋ سالتى جالپى 10 ميلليارد دوللار قارجى قوسىلعان ەكسونموبيل حۇيجوۋ ەتيلەن نىسانىنىڭ رەسمي جۇمىس باستاعانىن بەينەلەدى.

  بۇل امەريكا كاسىپورىندارىنىڭ جۇڭگودا دەربەس قارجى قوسىپ سالعان تۇڭعىش ءىرى مۇناي حيميا نىسانى. مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋىنە، بازاردىڭ تۇرالاۋىنا مەڭزەس، ەكسونموبيل 4 - ايدىڭ باسىندا شىعىندى زور مولشەردە ازايتاتىنىن ءارى ءىشىنارا قارجى قوسۋ شەشىمدەرى مەن ءوندىرىس قيمىلدارىن كەشەۋىلدەتەتىنىن جاريالاعان بولاتىن، الايدا ونىڭ جۇڭگوعا قارجى قوسۋى ءالى دە جالعاسىپ كەلەدى.

  ”نىساننىڭ قارجى قوسۋ كولەمى زور، ۇستەمە قۇنى جوعارى، سەرىكتەستىك جونىنەن ستراتەگيالىق مانگە يە، ەكى جاق جونىنەن ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، ورتاق يگىلىككە كەنەلتەدى“، - دەدى ەكسونموبيل (جۇڭگو) قارجى قوسۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ القا باستىعى ۋان ليفان.

  ىندەتتىڭ سوققىسى الدىندا، ەلىمىز ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتىپ، ەل ىشىندەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جاعدايى ۇزدىكسىز جاقسارىپ، ءوندىرىس، تۇرمىس ءتارتىبى جەدەل قالپىنا كەلدى. ءبىر قىدىرۋ شەتەل قارجىسىن ورنىقتىرۋ ساياساتىنىڭ اسەر ەتۋىندە، جۇڭگوداعى شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسى، ءوندىرىسى جەدەل قالپىنا كەلىپ، ءىرى نىسانداردىڭ قۇرىلىسى ورنىقتى ىلگەرىلەدى.

  ساۋدا ىستەرى مينيسترلىگىنىڭ بۇكىل ەلدەگى 8700دەن استام شەتەل قارجىلاندىرعان ءتۇيىندى كاسىپورىندارعا جۇرگىزگەن تەكسەرۋى 4 - ايدىڭ 14 - كۇنىنە دەيىن، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋ مولشەرى %70تەن اسقان كاسىپورىنداردىڭ %72.8تى يەلەگەندىگىن ايگىلەدى.

  ”شەتەل قارجىسىنىڭ نەگىزگى جاعدايى جالپى جاقتان ورنىقتى بولدى، شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇڭگوداعى ءوندىرىسى، تيجاراتى بىرتىندەپ قالىپتى ارناعا ءتۇستى، تاپسىرىستى ورىنداۋ جاعدايى ۇزدىكسىز جاقساردى، شەتەلدىك قارجىگەرلەردىڭ سەنىمى ۇزدىكسىز كۇشەيە ءتۇستى“. مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتىنىڭ اقپارات مالىمدەمەشىسى يۋان دا بىلاي دەدى: شەتەل قارجىلاندىرعان ءبىر توپ جاڭا نىساندار جاقىن ارادا تياناقتانادى، بۇل ەلىمىزدىڭ قارجى قوسۋ ورتاسىنىڭ ورنىقتىلىعى مەن توزىمدىلىگىن تولىق ءتۇسىندىردى.

  الايدا نازار اۋدارۋعا تاتيتىنى، شەكارا سىرتىنداعى ىندەت ۇزدىكسىز ءورشىپ، ەلىمىزدىڭ شەتەل قارجىسىن باۋراۋىنا جانە شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇمىستى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋىنە جاڭا سايىس الا كەلدى.

  ساۋدا ىستەرى مينيسترلىگى شەتەل قارجىسى مەكەمەسىنىڭ باستىعى زۇڭ چاڭچيڭ تالداۋ جاساپ بىلاي دەدى: شەتەلدىك جوعارى دارەجەلى باسقارۋشىلاردىڭ، تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ شەكارادان ءوتىپ جۇڭگوعا كەلۋى اناعۇرلىم كوپ شەكتەمەگە ۇشىرادى؛ ەۆروپا مەن امەريكاداعى كوپتەگەن جەرلەردە پورتتارى جابىلىپ، اۆياتسيا لەنيالارى ۇشۋدان توقتاتىلدى، اۋە تاسىمال قۋاتى ازايىپ، قاراجاتى زور مولشەردە جوعارىلادى؛ ەۆروپا، امەريكا، جاپونيا، كورەياداعى كوپتەگەن جەرلەردە زاۆودتار توقىراپ، شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىندار قاجەت ەتكەن ءىشىنارا جوعارى تەحنيكالىق ارالىق بولشەكتەردىڭ، جاڭا ماتەريالداردىڭ قامدالۋى ءۇزىلدى؛ شەكارا سىرتىنىڭ سۇرانىسى تومەندەپ، تاپسىرىستار كۇشىنەن قالدىرىلدى نەمەسە كەشىكتىرىلىپ، كاسىپورىن تيجاراتىنىڭ دامۋىنا جاڭا سوققى الىپ كەلدى.

  الەمدىك ىندەتتىڭ مەملەكەت اتتاعان قارجى قوسۋعا جاساعان ىقپالى دا ۇلعايىپ كەلەدى. بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ساۋدا جانە دامۋ كەڭەسىنىڭ مەجەلەۋىنە قاراعاندا، ىندەت جانە ونىڭ تۋدىرۋى مۇمكىن بولعان الەمدىك ەكونوميكانىڭ توقىراۋى بيىل جەر شارى كولەمىندە شەتەلدىڭ تىكەلەي قارجى قوسۋ مولشەرىن %40 تومەندەتەتىن كورىنەدى. ”بالكۇلشەنىڭ“ كىشىرەيۋى حالىقارالىق قارجى باۋراۋ باسەكەسىن اناعۇرلىم شيەلەنىستىرەدى.

  بيىل 1 - ايدان 3 - ايعا دەيىن، ەلىمىزدىڭ ءىس جۇزىندە پايدالانعان شەتەل قارجىسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %10.8 تومەندەپ، ىندەتتىڭ سوققىسى كورنەكتى بولعان. ىندەتتىڭ ىقپالىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن، ءتۇرلى ساياساتتار، شارالار دا ۇزدىكسىز كۇش سالۋدا.

  جياڭسۋ ولكە، قالا، اۋدان (رايون) ءۇش دارەجەلى قىزمەت وتەۋدى سايكەستىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، حانيۆەل، LG حيمياسى سياقتى كوپتەگەن مەملەكەت اتتاعان سەرىكتەستىكتەردىڭ سايكەستى كاسىپورىندارىنىڭ جۇمىستى تەڭ قالپىنا كەلتىرۋىن ىلگەرىلەتتى؛ گۋاڭدۇڭ باسف، ەكسونموبيل سياقتىلاردىڭ كەلىسىپ جاتقان، سالىنىپ جاتقان ءتۇيىندى نىساندارىنا تىعىز ىلەسىپ، نىسانداردىڭ اياق الىسىن جەدەلدەتتى؛ جىجياڭ ”ينتەرنەتتە ساۋداگەر شاقىرۋ“، ”ينتەرنەتتە كەڭەسۋ“ سياقتى ساۋداگەر شاقىرۋ ادىستەرى ارقىلى ”بەتپە - بەت“ بولۋدان ”ەكراندا كەلىسۋگە“ ويىسىپ، بايلانىستىڭ ۇزىلمەۋىنە، نىساننان ايرىلىپ قالماۋعا شىنايى كەپىلدىك ەتتى.... جەر - جەر تاسىلدە جاڭالىق اشىپ، ورتانى ساپالىلاندىرىپ، امالىن تاۋىپ شەتەل قارجىسىن ورنىقتىردى.

  يۋان دا مىنالاردى ءبىلدىردى: شەتەل قارجىلاندىرعان نىساندار مەن كاسىپورىنداردىڭ جۇمىستى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋىن ونان ارى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن، كاسىپورىنداردى دەمەيتىن ءتۇرلى ساياساتتار ەل ىشىندەگى كاسىپورىندار مەن شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىندارعا بىردەي قولدانىلادى؛ 2020 - جىلدىق شەتەل قارجىسىن ەنگىزۋگە رۇقسات ەتۋ ۇنامسىز ءتىزىمىن شىعارىپ، شەتەل قارجىسىن ەنگىزۋگە رۇقسات ەتۋدى ونان ارى جەڭىلدەتتى؛ 2020 - جىلدىق شەتەلدىك ساۋداگەرلەردى كاسىپ سالاسىنا قارجى قوسۋعا شابىتتاندىرۋ ءتىزىمىن جاساپ، شابىتتاندىرۋ تارماقتارىن ۇزدىكسىز كوبەيتتى؛ شەتەل قارجىلاندىرعان ءىرى نىسانداردىڭ تياناقتانۋىن ۇزىكسىز ويداعىداي يگەردى؛ شەتەلدىك ساۋداگەرلەر قارجى قوسۋ زاڭىن جانە ونى اتقارۋ ەرەجەسىن جاپپاي تياناقتاندىردى.

  ىندەتتىڭ سوققىسى الدىندا، ستراتەگيالىق كورەگەندىگى بار ءبىر توپ مەملەكەت اتتاعان سەرىكتەستىكتەر اياق الىستارىن توقتاتپادى، كەرىسىنشە جۇڭگودا قارجى قوسۋ، ورنالاستىرۋ اياق الىسىن جەدەلدەتتى. بولشەك ساتۋ دوكەيى كوستكو شاڭحايدا ءوزىنىڭ جۇڭگونىڭ ىشكى جەرىندەگى 2 -دۇكەنىن اشاتىنىن جاريالادى، ستارباكس، سامسكلۋب دۇكەنى، لاۋسون سياقتىلار جۇڭگوعا قارجى قوسۋدى كۇشەيتەتىندەرىن ىركەس - تىركەس جاريالادى. حۋانان امەريكا ساۋدا قوعامى جاريالاعان دوكلاتتا كورسەتىلۋىنشە، تىلشىلىكتى قابىلداعان كاسىپورىنداردىڭ الداعى 3 جىلدا جۇڭگوعا تاعى قارجى قوسۋ تىلەكتەرى بۇرىنعىداي كۇشتى بولعان، %70 كاسىپورىن 2020 - جىلى جۇڭگوعا تاعى دا قارجى قوسۋدى جوسپارلاۋدا.

  ”جۇڭگو ەكونوميكاسى ايگىلەگەن زور توزىمدىلىك، اسىرەسە، جۇڭگو بازارىنىڭ تۇتىنۋ كومەسكى كۇشىنىڭ بىرتىندەپ شىعارىلۋى كەزەكتەگى الەمدىك ەكونوميكالىق اۋقىم قيىن بولعان جاعدايدا شەتەلدىك ساۋداگەرلەردىڭ جۇڭگوعا قارجى قوسۋ سەنىمى مەن مەجەسىن ءونىمدى سەرپىلتتى“. ساۋدا ىستەرى مينيسترلىگىنىڭ اقپارات مالىمدەمەشىسى گاۋ فىڭ بىلاي دەدى: سىرتقا ەسىك اشۋدى كەڭەيتۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، شارۋاشىلىق - ساۋدا ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرىپ، شەتەلدىك ساۋداگەرلەردىڭ ۇزاق ۋاقىت جۇڭگوعا قارجى قوسىپ، تيجارات جۇرگىزۋ سەنىمىن ونان ارى كۇشەيتۋ كەرەك.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 4 - ايدىڭ 28 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: نۇربولات قابىل
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4