ەلەۋلى توسىن الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتى مەن ورەسىن جوعارىلاتايىق

ەلەۋلى توسىن الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتى مەن ورەسىن جوعارىلاتايىق

□ حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

  وسى رەتكى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە قارسى اتتانۋ − مەملەكەتتى جونگە سالۋ جۇيەسى مەن جونگە سالۋ قابىلەتىنە دەگەن ءبىر رەتكى ۇلكەن سىناق، وسى رەتكى ۇلكەن سىناقتا جەڭىپ شىعۋ بىزدەن قازىرگى جاعدايدى تياناق ەتە وتىرىپ ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە عىلمي، دالمە - ءدال قول جەتكىزۋمەن بىرگە، ونان دا ماڭىزدىسى، ۇزاق بولاشاقتى كوزدەي وتىرىپ ءتۇزىلىس - مەحانيزم جاعىنان ەلەۋلى ىندەتتەردەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شارالارىندا جاڭالىق اشىپ جانە ونى كەمەلدەندىرىپ، ەلەۋلى توسىن الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتى مەن ورەسىن جوعارىلاتۋدى تالاپ ەتىپ وتىر.

  باس شۋجي شي جينپيڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋ جونىندە ورنالاستىرۋ جاساۋ ماجىلىسىندەگى ماڭىزدى سوزىندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: تاجىريبە قورىتىندىلاپ، ساباق الىپ، قايتكەندە الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋدى زاڭمەن جونگە سالۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ، ىندەتتەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ جۇيەسىنە رەفورما جاساۋ جانە ونى كەمەلدەندىرۋ، ەلەۋلى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ، قۇتقارۋ - ەمدەۋ جۇيەسىنە رەفورما جاساۋ جانە ونى كەمەلدەندىرۋ، ەلەۋلى اۋرۋلارعا قاتىستى مەديتسينالىق قامسىزداندىرۋ جانە ەمدەۋ - قۇتقارۋ ءتۇزىمىن اقاۋسىزداندىرۋ، شۇعىل جاعدايداعى زاتتىق ماتەريالمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءبىر تۇتاس جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ سياقتى ەلەۋلى ماسەلەلەردى ىشكەرىلەي زەرتتەپ، ولقىلىقتاردى جەدەل تولىقتاپ، ساڭىلاۋلاردى بىتەپ، ءالسىز بۋىنداردى كۇشەيتىپ، توسىن تۋىلعان ەلەۋلى الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتىن جانە ورەسىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

  توسىن تۋىلعان ەلەۋلى الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتىن جانە ورەسىن جوعارىلاتۋدا، ءسوز جوق، ءتۇزىم قۇرىلىسى سىندى ءتۇبىرلى تەتىكتى مىقتاپ يگەرىپ، تۇزىمدىك قامتاماسىزداندىرۋدى كۇشەيتۋ كەرەك. ىندەتتەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ جۇيەسىنە رەفورما جاساۋ جانە ونى كەمەلدەندىرۋدە، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، ەمدەۋ - دەنساۋلىق ساقتاۋ بايلىقتارىنىڭ ۇسىنىلىم قۇرىلىمىن ساپالىلاندىرىپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ قوسىنى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، امبەباپ شيپاگەرلەردى باۋلۋ، دارەجە بويىنشا دياگنوز قويۋ، ەمدەۋ سياقتى ءتۇزىم قۇرىلىستارىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋعا قاتىستى ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەردى تۇجىرىمداۋ، ساراپتاۋ، شەشىم قابىلداۋ، ساقتانۋ مەن تىزگىندەۋدى سايكەستىرۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋ كەرەك. ەلەۋلى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ، ەمدەۋ - قۇتقارۋ جۇيەسىنە رەفورما جاساپ جانە ونى كەمەلدەندىرىپ، ەلەۋلى ىندەت شۇعىل جاعدايى بويىنشا اتتانىسقا كەلۋ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرىپ، توسىن تۋىلعان ەلەۋلى، ەرەكشە، ۇلكەن ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ولشەمىن جانە شۇعىل توتەپ بەرىپ قۇتقارۋ - ەمدەۋ، باسقارۋ ءادىسىن كەمەلدەندىرىپ، ەلەۋلى ىندەتتەن قۇتقارۋ - ەمدەۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، ساپالىلاندىرىپ، جۇقپالى اۋرۋلار سياقتى ەلەۋلى ىندەتتەن قۇتقارۋ - ەمدەۋدىڭ دارەجەگە، ساتىعا، ارناعا بولىنگەن مەحانيزمىن ورناتۋ، اقاۋسىزداندىرۋ كەرەك. ەلەۋلى اۋرۋلاردى ەمدەۋ قامسىزداندىرۋى جانە قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ ءتۇزىمىن اقاۋسىزداندىرىپ، ەرەكشە شوعىر - توپتاردىڭ، ارنايى بەلگىلەنگەن اۋرۋلاردىڭ ەمدەۋ جانە ءدارى - دارمەك اقىسىن كەشىرىم ەتۋ ءتۇزىمىن ورناتۋ جونىندە ىزدەنىس جاساپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەت وتەۋى مەن ەمدەۋ قىزمەت وتەۋىنىڭ ءونىمدى ۇشتاسۋىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. شۇعىل جاعدايداعى زاتتىق ماتەريالمەن قامتاماسىز ەتۋ ءبىر تۇتاس جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، شۇعىل جاعدايداعى ماڭىزدى زاتتىق ماتەريالدار وندىرىستىك قۋاتىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن جانە وڭىرلىك ورنالاسۋىن ساپالىلاندىرىپ، مەملەكەتتىڭ زاپاس ساقتاۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرىپ، شۇعىل جاعدايداعى زاتتىق ماتەريالداردى ساتىپ الۋ - قامداۋدىڭ مەملەكەت بويىنشا ءبىر تۇتاس جۇيەسىن ورناتۋ كەرەك. ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جۇيەلى دە كەمەلدى، عىلمي دا ولشەمدى، اينالىمى ءونىمدى زاڭ جۇيەسىن ورناتىپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قاتىستى زاڭ ەرەجەلەر قۇرىلىسىن جاپپاي كۇشەيتىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋدى زاڭمەن جونگە سالۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ كەرەك.

  مىنانى ايقىن كورە ءبىلۋىمىز كەرەك، بۇل رەتكى ىندەت بىزگە الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جاعىنداعى ولقىلىقتاردى، ءسوز جوق، تولىقتاۋ تۋرالى ەسكەرتۋ بەردى. ”ءتۇز ءدامى كاسىپ سالاسى“ الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ حاۋىپسىزدىگىنە ەلەۋلى كومەسكى قاتەر ءتوندىردى، ءسوز جوق، زاڭسىز جابايى حايۋاناتتار بازارىن جانە ساۋداسىن باتىلدىقپەن كۇشىنەن قالدىرىپ جانە وعان قاتاڭ سوققى بەرىپ، جابايى حايۋاناتتاردى بەتالدى اۋلاۋ، جەۋ سياقتى سولەكەت ادەتتى باتىل جويىپ، ەلەۋلى الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ حاۋىپ - قاتەرىن قاينار كوزىنەن مەڭگەرۋ كەرەك. ءسوز جوق، مەملەكەتتىڭ زاپاس ساقتاۋ جۇيەسىندەگى ولقىلىقتى جۇيەلى سالالاپ، زاپاس ساقتالاتىن زاتتاردىڭ تۇرلەرىن، كولەمىن، قۇرىلىمىن عىلمي جولمەن رەتتەپ، زاپاس ساقتاۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

  ”تەك زاڭعا عانا سۇيەنۋ جەتكىلىكسىز“. ءتۇزىم ابزالدىلىعىن جونگە سالۋ ونىمدىلىگىنە، ءتۇزىم تانىمىن جونگە سالۋ ورەسىنە اينالدىرعاندا عانا، ءتۇزىمنىڭ كۇشىن تولىق ىسكە قوسۋعا بولادى. توسىن تۋىلعان الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ وقيعالارىنا توتەپ بەرۋ قابىلەتى مەن ورەسىن جوعارىلاتۋدا، ءسوز جوق، تاۋقىمەت تانىمىن كۇشەيتىپ، قاشاندا جۇقا مۇزدا جۇرگەندەي ساقتىقتى، جاپىراققا قاراپ كۇز كەلگەنىن اڭدايتىن قىراعىلىقتى ساقتاۋ، ءوزى جاۋاپتى بولعان سالاداعى ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەردەن ايرىقشا ساق بولۋمەن جانە ساقتانۋمەن بىرگە، جالپى جاعداي سيپاتىنداعى ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەرگە دە ءجىتى نازار اۋدارىپ، دەر كەزىندە پىكىر جانە ۇسىنىس قويۋ؛ ءتۇزىمدى اتقارۋ قۋاتىن جوعارىلاتىپ، قاتاڭ تۇردە ءتۇزىم بويىنشا قىزمەت جاۋاپكەرشىلىگىن اتقارىپ، بيلىك جۇرگىزىپ، قىزمەت ورىستەتىپ، ءتۇزىمنىڭ بەتالىس نۇسقاۋ، ءىس - ارەكەتتى ارناعا ءتۇسىرۋ، ونىمدىلىكتى جوعارىلاتۋ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋ جانە ونى جەڭۋدەگى ماڭىزدى رولىن تولىق ساۋلەلەندىرۋ؛ قىزمەت قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، جالپىلىق قابىلەتتى جانە مەڭگەرۋ قابىلەتىن كۇشەيتىپ، ءوزى باسقاراتىن سالاداعى كاسىپتىك بىلىمدەردى ۇيرەنىپ، يگەرىپ، ءوزىن سول سالاعا جۇيرىك باسشىعا اينالدىرىپ، تياناقتاندىرۋدى مىقتى يگەرۋ قابىلەتىن كۇشەيتىپ، بەلسەنە جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ىسكەرلىك كورسەتىپ، جۇرەكتىلىكپەن قامال الىپ، قيىندىقتاردى ەڭسەرىپ، شەگە قاعۋ رۋحىمەن ءتۇرلى قىزمەتتەردى ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى، ويداعىداي ىستەۋ كەرەك.

  ەنگەلس: ”ءار قانداي تاريحي العا باسۋ سونداي ءبىر جويقىن تاريحي اپاتتىڭ بوداۋىنا كەلگەن جوق پا“ دەگەن ەدى. جۇڭحۋا ۇلتى اپاتتان تاجىريبە جانە ساباق قورىتىندىلاۋعا، اقىل - پاراسات جانە كۇش - قۋات قابىلداۋعا شەبەر ۇلت. وسى رەتكى قيىندىقتى باستان وتكەرگەن سوڭ، ءبىز، ءسوز جوق، اناعۇرلىم قايسار، اناعۇرلىم جەڭىمپاز بولا تۇسەمىز. ءبىز جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە ىنتىماقتاسىپ، جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، كوكىرەك كەرنەگەن سەنىممەن جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ نىساناسىنا قاراي ەرلىكپەن ۇدەرە العا تارتۋىمىز كەرەك!

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 2 - ايدىڭ 29 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت