شينجياڭنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان جەتىستىكتەرى بۇلتارتپاس فاكت

شينجياڭنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان جەتىستىكتەرى بۇلتارتپاس فاكت

□ شينجياڭ اۋىل شارۋاشىلىق داشۋەسى حالىقارالىق وقۋ - اعارتۋ شۋەيۋانى پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى، شۋەيۋاننىڭ ورىنباسار باستىعى كەرىم ءالي

  جۋىقتا امەريكا پارلامەنتى قاۋىم پالاتاسى جۇڭگو جاقتىڭ كۇشتى قارسىلىعىنا جانە قاتاڭ سويلەسۋىنە قاراماي، ايتىلمىس شينجياڭعا ساياتىن”زاڭ جوبا“سىن قاسارىسا ماقۇلدادى. بۇل جۇڭگونىڭ ىشكى ىسىنە دورەكىلىكپەن كيلىككەندىك. شينجياڭداعى ۇيعۇر زيالى رەتىندە، مەن بۇعان باتىل قارسى تۇرامىن جانە ونى قاتاڭ جازعىرامىن!

  شينجياڭ − جۇڭگو تەرريتورياسىنىڭ ايرىلماس ءبىر بولىگى. شينجياڭداعى ءار ۇلت كادر - بۇقارا ىنتىماقتاسا كۇرەس جاساپ، قوعام ورنىقتى، ەكونوميكا دامىعان، ۇلتتار ىنتىماقتى، ءدىن تاتۋ، حالىق تۇرمىسى جاقسارعان، تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشىرگەن اسا تاماشا جاعدايدى جاراتتى. شينجياڭداعى ءار ۇلت ۇلاندارى بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىمەن تىنىستاس، تاعدىرلاس، جۇرەكتەس بولىپ، وتاننىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان جەتىستىكتەرىنەن بىرگە يگىلىكتەنىپ، باقىتتى دا تىنىش تۇرمىس كەشىرۋدە. مەن ءاربىر شينجياڭدىقتىڭ قازىرگى شينجياڭنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيۋى مەن دامۋىن داڭق ساناپ، ماقتانىش ەتپەيتىنى جوق ەكەندىگىنە، وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن تىنىش تۇرمىستى قاستەرلەمەيتىنى جوق ەكەندىگىنە سەنەمىن.

  شينجياڭ − جۇڭگونىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسىندەگى نەگىزگى شايقاس مايدانى. وتكەن ءبىر مەزگىلدە شينجياڭ لاڭكەستىكتىڭ، ۇشقارىلىقتىڭ زالالىنا مەيلىنشە ۇشىرادى. تولىقسىز ساناققا نەگىزدەلگەندە، 1990 - جىلدان 2016 - جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن،”ءۇش ءتۇرلى كۇش“ شينجياڭ وڭىرىندە نەشە مىڭداعان رەت زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك دەلوسىن (وقيعا) جوسپارلاپ، اتقارىپ، قىرۋار جازىقسىز بۇقارانى ءولىم - جىتىمگە ۇشىراتىپ، جۇزدەگەن قوعام حاۋىپسىزدىگى حالىق ساقشىسى قىزمەت ۇستىندە قۇربان بولدى، مال - مۇلىك زيانى ەسەپسىز. ”ءۇش ءتۇرلى كۇش“ ۇلتتى، ءدىندى جەلەۋ ەتىپ، بۇقارانىڭ قاراپايىم ۇلت، ءدىن سەزىمىنەن پايدالانىپ، ءدىني اپتىقپالىققا جەلىكتىرىپ، ءدىني ۇشقارى يدەيانى ورشەلەنە تاراتىپ، بارلىق زايىرلى مادەنيەتتى تەرىستەدى جانە شەتكە قاقتى. 2015 - جىلى مەن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ بويىنشا قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتىنە قاتىناسقان كەزىمدە ءدىني ۇشقارى يدەيانىڭ سىنالاپ كىرۋى بۇقارانىڭ قالىپتى ءوندىرىسى مەن تۇرمىسىنا اۋىر ىقپال جاساعاندىعىن شىنايى سەزىندىم. ماسەلەن: شارۋالار اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىم - تەحنيكاسىن ۇيرەنبەيدى، تەلەۆيزور كورمەيدى، راديو تىڭدامايدى، كىتاپ وقىمايدى؛ تويدا كۇلۋگە، ءولىم - جىتىمدە جىلاۋعا بولمايدى؛ ايەلدەر نيقاپ جامىلىپ، بۇرقا كيەدى؛ كەيبىر بۇقارا ”ءۇش ءتۇرلى كۇش“تىڭ ماجبۇرلەۋىمەن ۇكىمەتپەن قارسىلاسىپ، وقۋ - اعارتۋعا، ۇيلەنۋگە كيلىگىپ، باسقالاردىڭ قالىپتى ءوندىرىسى مەن تۇرمىسىنا ارالاستى.

  ”ءۇش ءتۇرلى كۇش“تىڭ رەال حاۋىپ - قاتەرى الدىندا، شينجياڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋدا ءبىر قىدىرۋ شارالار قولداندى، زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك قىلمىستارعا زاڭ بويىنشا قاتاڭ سوققى بەرۋمەن بىرگە، قاينارىنان جونگە سالۋعا دا باسا ءمان بەردى. لاڭكەستىكتىڭ، ءدىني ۇشقارىلىقتىڭ ءوسىپ - ءوربيتىن، تارالاتىن توپىراعى مەن شارت - جاعدايىن الاستاپ، لاڭكەستىك ارەكەتتەردىڭ كوپ، ءجيى تۋىلۋ اۋقىمىن ءونىمدى تەجەپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ تىرشىلىك ۇقىعىن، ءومىر ءسۇرۋ ۇقىعىن جانە دامۋ ۇقىعىن ەڭ جوعارى شەكتە قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن، شينجياڭ زاڭ بويىنشا كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعىن قۇرىپ، ءدىني ۇشقارى يدەيامەن جۇعىمدالعان، زاڭعا جەڭىل دارەجەدە قايشىلىق جاساۋ قىلمىسى بار ادامداردى تاربيەلەپ قۇتقاردى. تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعىنداعى ۇيرەنۋ ارقىلى تاربيەلەنۋشىلەردىڭ زاڭدىق تانىمى جوعارىلاپ، مەملەكەتتە ءبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ءتىل - جازۋدى يگەرىپ، جۇمىستانۋ شەبەرلىگىن ۇيرەنىپ، ۇشقارى يدەيانى الاستادى. تاربيەلەنۋشىلەر وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن، ۇكىمەتتىڭ كومەگىندە ورنىقتى جۇمىستانۋدى جۇزەگە اسىرىپ، تۇراقتى كىرىسكە يە بولىپ، باقىتتى تۇرمىس وتكىزدى. قازىر شينجياڭدا ءۇرتىس 3 جىل زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك دەلو (وقيعا) تۋىلمادى، لاڭكەستىك ارەكەتتەردىڭ كوپ، ءجيى تۋىلۋ اۋقىمى ءونىمدى تەجەلىپ، قوعام اماندىعى جاعدايى كورنەكتى جاقسارىپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى، حاۋىپسىزدىك سەزىمى كورنەكتى كۇشەيدى.

  ال امەريكا جاقتىڭ ايتىلمىس شينجياڭعا ساياتىن”زاڭ جوباسى“ شىندىقپەن ساناسپاي، اق پەن قارانى شاتاستىرىپ، شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ قىزمەتىندە قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرىن جوققا شىعارىپ، بۇگىنگى شينجياڭنىڭ دامۋ جەتىستىكتەرىن كاپەرىنە المادى، ۇيعۇر ۇلتىن قامتىعان شينجياڭداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ شىنايى اسەرىن كاپەرىنە المادى، بۇل ولاردىڭ سان قيلى سۇمدىق سايلاپ، شينجياڭنىڭ جاراسىمدىلىعىن، ورنىقتىلىعىن بۇلدىرۋگە ۇرىنعان سۇرقيا نيەتتەرىن تولىق ايپاراداي اشتى.

  شينجياڭ − جۇڭگو تەرريتورياسىنىڭ ايرىلماس ءبىر بولىگى، ءبىز جۇڭگونىڭ ازاماتىمىز، شينجياڭنىڭ ىستەرى بۇكىلدەي جۇڭگونىڭ ىشكى ءىسى، ءارقانداي سىرتقى كۇشتىڭ كيلىگۋ ۇقىعى جوق. قازىر شينجياڭ تاريحتاعى ەڭ تاماشا گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان مەزگىلدە تۇر، بۇل تەمىردەي فاكت. شينجياڭنىڭ اسا تاماشا جاعدايى وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن، ءار ۇلت حالقى بۇنى توتەنشە قورعايدى، ەسەلەپ قادىرلەيدى. وقۋ - اعارتۋ قىزمەتكەرى رەتىندە، مەن قاي - قاشان دا وي - سانامدى سەرگەك ۇستاپ، باستان - اياق ساياسي تۇرعىمدى بەكەمدەپ، بارلىق بولشەكتەۋشىلىك قيمىلدارعا باتىل قارسى تۇرىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن باتىل قورعايمىن، قوعام ورنىقتىلىعىن باتىل قورعايمىن. مەن مىناعان كامىل سەنەمىن: ءارقانداي جالا جابۋدىڭ بارلىعى شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ ىنتىماقتاسا ەكپىندەي ىلگەرىلەگەن قادامىن توسا المايدى؛ ءارقانداي وتىرىك وسەك شينجياڭنىڭ ادامدىق ۇقىق ىستەرىنىڭ دامۋ، العا باسۋ فاكتىن جوققا شىعارا المايدى؛ ءارقانداي كۇش شينجياڭنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيگەن، دامىعان اياق الىسىنا بوگەت بولا المايدى!

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت