روزىتوحتى: قوس قولىما سۇيەنىپ وتباسىمدى تاماشا تۇرمىسقا كەنەلتەمىن

روزىتوحتى: قوس قولىما سۇيەنىپ وتباسىمدى تاماشا تۇرمىسقا كەنەلتەمىن

□ تىلشىلەرىمىز جىڭ جو، سۇي يۇنيان

  ءار كۇنى تاڭەرتەڭگى ساعات 9 مولشەرىندە، لوپ اۋدانى ناۋا اۋىلدىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كاسىپ باقشاسىندا ۇنەمى ءبىر جىگىتتىڭ اسحانادا زىر جۇگىرىپ قاربالاس ىستەپ جۇرگەنىن كورەسىز، ول ناۋا اۋىلى اچا ءدوڭ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى روزىتوحتى ەدى.

  8 - ايدىڭ 28 - كۇنى تاڭعى الاڭ - ەلەڭدە، روزىتوحتى كۇندەگىسىنشە اسحاناعا ەرتە كەلىپ، قويماداعى ءسابىز جەتكىلىكتى مە، جوق پا دەپ قاراپ كوردى، ونان سوڭ ىدىس - اياقتار مەن پاتنوستاردى ايناداي جارقىراتىپ ءسۇرتىپ قويدى. ءار كۇنى كاسىپ باقشاسىنداعى جۇمىسشىلارعا ءبىر ۋاق تۇسكى تاماق ىستەۋگە عانا جاۋاپتى بولعانىمەن، ءبىراق روزىتوحتى بار پەيىلىن سالا ىستەيدى.

  − بۇرىن ءدىني ۇشقارى يدەيانىڭ ىقپالىنا ۇشىراعاندىعىمنان ەشقانداي جۇمىس ىستەۋدى قالامايتىنمىن؛ قازىر مۇلدە باسقاشامىن، قوس قولىما سۇيەنىپ وتباسىمدى تاماشا تۇرمىسقا كەنەلتەمىن. بۇل قىزمەتىم جاڭا باستامام، بارلىعىنا مۇقيات مامىلە جاسايمىن، - دەدى روزىتوحتى.

  قاربالاس قىزمەتتىڭ وسى 21 جاستاعى جاس جىگىتتىڭ كوڭىلىن مارقايتىپ، وزىنە دەگەن مىعىم سەنىمگە بولەگەندىگى كورىنىپ تۇر.

■ اسحانانى كوتەرمەگە العان قاجىرلى ادام

  ”روزىتوحتى، ەرتەڭ تۇستە مەن لاعىمان سالماقشىمىن، بۇگىن ۋاقىت شىعارىپ تاعام ماتەريالدارىن الىپ كەلەسىڭ - عوي“. 8 - ايدىڭ 28 - كۇنى اسحانانىڭ باس اسپازى احىمەت توحتى ءومار ءبىر جاعىنان، سول كۇنگى تۇسكى استى دايىنداسا، ەندى ءبىر جاعىنان، روزىتوحتىعا ساتىپ الۋعا قاجەتتى تاعام ماتەريالدارىن تاپسىرىپ جاتتى. ءار كۇنى وسى ۋاقىتتا، روزىتوحتى، ەڭ الدىمەن، مۇزداتقىشتاعى قوي ەتى سياقتى ماتەريالداردى تولىقتاۋ قاجەت پە، جوق پا دەپ قاراپ كورەدى، ونان سوڭ زات ساتىپ الۋ جوسپارىن جاسايدى.

  لوپ اۋدانى ناۋا اۋىلدىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كاسىپ باقشاسىندا 200دەن استام جۇمىسشى بار، باقشا رايونىنداعى اسحانا ءار كۇنى جۇمىسشىلاردى تۇسكى اسپەن قامدايدى. ”تاعام تىزىمدىگىن ءبىر كۇن ىلگەرى تۇراقتاندىرىپ تاستايمىز، ءار اپتادا 1000 يۋانعا تاياۋ اقشاعا كوكونىس ساتىپ الامىز. كوكونىس ساتىپ الۋدىڭ دا وزىندىك ءمانى بار، بازاردا قايسى دۇكەننىڭ كوكونىسى جاس، ارزان، قانداي پيازدى تاڭداپ العاندا ءدامدى بولادى، ءسابىزدى قالاي ساقتاعاندا بۇزىلمايدى، وسىنىڭ ءبارىن باس اسپاز ماعان سابىرلىلىقپەن ۇيرەتتى“. روزىتوحتى بىلاي دەدى: بۇرىن بۇل ىستەردەن مۇلدە بەيحابار ەدىم، ۇيرەنۋگە ىقىلاسىم دا بولمادى. قازىر ۇقسامايدى، قازىر زات ساتىپ الۋدان سىرت، تيجارات وزىندىك قۇنىن قالاي مەڭگەرۋ، پايدانى قالاي ەسەپتەۋ، قايسى ماتەريالداردى الدىن الا دايىنداۋ كەرەك دەگەندەر جونىندە كوڭىلىمدە سان بولاتىن بولدى. ”ءبىر جاقسىسى وسى بىلىمدەردىڭ ءبارىن كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعىندا ۇيرەنگەنمىن، جاندى ۇيرەنىپ، يكەمدى پايدالانساڭىز، قيىندىعى جوق“. روزىتوحتى نىق سەنىممەن كەۋدەسىن قاقتى.

  روزىتوحتىنىڭ قۇلشىنىسىن باقشا رايونىنداعىلاردىڭ ءبارى كوزىمەن كورىپ وتىر. ”بۇل جىگىت كەم ءسوزدى، ءبىراق وتە ءتۇزۋ، ءاربىر ءىستى بار ىنتا - پەيىلىمەن ىستەيدى“. كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كاسىپ باقشاسىن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي پىڭ: اسحانانى مونتازداي تازا ۇستايدى، تاعامدارى ءدامدى بولۋمەن بىرگە، ءتۇرى دە كوپ، كوپشىلىك اسحاناعا بارىپ تاماقتانۋدى جاقسى كورەدى، - دەدى.

  اسحانانى كوتەرمەگە العان جارتى جىلدا روزىتوحتى تيجارات جۇرگىزۋدىڭ جولىن بىرتە - بىرتە ۇيرەنىپ الدى. 7 - ايدا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى مەن وزىندىك قۇندى شىعارىپ تاستاعاننان كەيىنگى كىرىسى 3500 يۋان بولدى. ”اقشاسى كوپ ەمەس، ماڭىزدىسى، تاجىريبەسى باعالى“. روزىتوحتى اسحانانىڭ قىزمەتى ءوزىنىڭ بولاشاقتا تاماقحانا اشۋىنا نەگىز قالايدى دەپ قارايدى ەكەن.

■ بۇرىن تۇرمىس سۇرەڭسىز بولاتىن

  ۇلىنىڭ ءوز ەڭبەگىمەن كۇنەلتىپ جاتقانىن كورگەن اكەسى توحسۇن ءدان ريزا. ”بۇرىن ول مۇنداي ەمەس بولاتىن، ءوزىن ۇيگە قاماپ الىپ، ەشقايدا بارمايتىن، ەشتەڭە ىستەمەيتىن. ءتىپتى، شەشەسىنىڭ قىستاقتاعى قيمىل ورتالىعىنا بارىپ بيگە قاتىناسۋىنادا قارسى بولاتىن“. توحسۇن ۇلىنىڭ وتكەنىن ەسكە العاندا، ىشتەي قىنجىلدى.

  روزىتوحتى ءۇيدىڭ ۇلكەنى، ورتالاۋدى تاۋىسقاننان كەيىن قىزمەت ىزدەگەن جوق، كەيىن بىرتە - بىرتە ءدىني ۇشقارى ەلەمەنتتەردىڭ ىقپالىنا ۇشىراپ، ولاردىڭ ايتىلمىس ”ولشەمىنە“ سەندى.

  ”دوستارىم مەنى ءان ايتىپ، ءبي بيلەيتىن جەرلەرگە شاقىرسا بارمايتىنمىن. ۇيدەگىلەر سىرتقا شىعىپ دۋمانداپ قايتپاقشى بولسا دا جول قويماي، ولارمەن ۇرسىساتىنمىن. قىلاياعى ءىنى، قارىنداسىم اسىر سالىپ، ءماز - ءمايرام بولىپ ويناسا دا، جاعىمسىز سەزىنەتىنمىن“. مۇنداي تۇرمىس روزىتوحتىعا تيتتەي دە كوڭىلدىلىك باعىشتاي المادى، وتباسىنداعىلاردىڭ كۇنى بويى جىم - جىرت وتىراتىنىن كورگەن ول ءىستىڭ كەلەڭسىزدىگىن اڭعارا باستادى.

  ”مەن قىستاق كادرىن ىزدەپ بارىپ اڭگىمەلەسىپ، ماسەلەنىڭ يدەيامدا ەكەندىگىن ءبىلدىم“. ىلە - شالا روزىتوحتى لوپ اۋداندىق كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعىنا بارىپ ۇيرەنەدى، ول وسىناۋ ەڭسەسىن باسقان تۇرمىس كۇيىنەن ارىلۋدى ويلايدى.

  باۋلۋ ورتالىعىندا، روزىتوحتى مەملەكەتتە ءبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ءتىل - جازۋدى، زاڭ، زاڭ - ەرەجەلەردى ۇيرەنىپ، ءدىني ۇشقارى يدەيانىڭ زيانىن تانىپ جەتەدى. ”كوڭىلدى ساتتە كۇلىپ ءجۇرۋ، قاسىرەت شەككەندە جىلاۋ، قۋانعان كەزدە ءان سالىپ، ءبي بيلەۋ − مىنە، بۇل ادامنىڭ تابيعاتى. اناۋ ءدىني ۇشقارى ەلەمەنتتەر ءدىندى جەلەۋ ەتىپ، ءبىزدىڭ تابيعاتىمىزدى جويدى“. روزىتوحتى ءوزىنىڭ باۋلۋ ورتالىعىندا تاعى مەيمانساراي باسقارۋ ساباقتارىن وقىعاندىعىن، كەيىن ورايى كەلىپ جاتسا كاسىپتەنبەكشى نەمەسە شارۋاشىلىق قۇرماقشى ەكەندىگىن ايتتى.

  ۇيرەنۋىن اياقتاتقان سوڭ، قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ كوڭىل ءبولۋى مەن كومەكتەسۋىنىڭ ارقاسىندا، ول اۋىلدىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كاسىپ باقشاسىنىڭ جۇمىسشىلار اسحاناسىن كوتەرمەگە الىپ، 3 قىستاق تۇرعىنىن جۇمىسقا قابىلداپ، اۋىلدان قۋىرماش قۋىراتىن باس اسپازدى ۇسىنىس ەتتى. ”اسحانانى كوتەرمەگە الۋ جونىندە تاجىريبەم جوق بولعاندىقتان، ماڭايىمداعى ادامداردان اقىل - كەڭەس سۇرادىم. جۇمىستان قولىم بوساعان ارەدىك ۋاقىتتا اسحاناداعى ىدىس - اياق، پاتنوستاردى تاپ - تازا ەتىپ جۋىپ، رەت - رەتىمەن ءتىزىپ قويامىن“، - دەدى روزىتوحتى، جۇمىسشىلاردىڭ تاماقتى قۇشىرلانا جەگەنىن كورىپ، ول بۇرىن - سوڭدى بولماعان قاناعات سەزىمىنە بولەنىپ، كوڭىلى شاتتىققا شومدى، سوڭىنا كەلە ءوز قۇنىن دا تاپتى.

■ وزگەرىس بولماشى ىستەردەن بايقالدى

  روزىتوحتىنىڭ اسحانانى كوتەرمەگە الۋىندا دا ”ءوز ەسەبى“ بار، ول بولسا اسحاناداعى باس اسپازدان بىرنەشە تاماق ءتۇرىن جاساۋدى ۇيرەنۋ. ”اكە - شەشەم قارتايىپ قالدى، كۇندەردىڭ بىرىندە ولارعا ءوز ونەرىمدى كورسەتۋدى ويلاپ ءجۇرمىن“. روزىتوحتى قولدارىن ىسقىلاپ، ءسال ىڭعايسىزداندى، ”الى جەتكىلىكتى ۇيرەنە قويعانىم جوق، ءدامى ونشا جاقسى ەمەس“.

  ءىس جۇزىندە، روزىتوحتىنىڭ وزدەرىنە ءبىر ۋاق ءدامدى تاماق جاساپ بەرۋ - بەرمەۋىنە شەشەسى التىنگۇل ونشا ءمان بەرىپ وتىرعانى جوق. ”ول قازىر كۇن سايىن ماعان سەرىك بولىپ قىستاقتىڭ قيمىل ورتالىعىنا بارىپ ءبي بيلەيدى، قىستاقتاعىلار بىزگە قىزىعا قارايدى“. التىنگۇل ۇلىنىڭ بەينەسىن تىلگە تيەك ەتكەندە، قۋانىشتان گۇلدەي جايناپ كەتەدى.

  روزىتوحتى بىلاي دەدى: جۇمىستان تۇسكەن سوڭ شەشەمە سەرىك بولىپ ءبي بيلەپ، بوي جازىپ، كوڭىل كۇيىمدى كوتەرەمىن، ۇيگە قايتقان سوڭ راقاتتانىپ ۇيىقتاپ، جاقسىلاپ تىنىعىپ ەرتەسى جالعاستى قۇلشىنا قىزمەت ىستەيمىن.

  ”وزگەرىسى وتە زور، روزىتوحتى قازىر قيمىلدارعا بەلسەنە تىزىمدەلىپ قاتىناسادى، ءان مەن ءبيدىڭ بارىنە ءجۇرىپ تۇر، ءوزى دە ەلپەك باۋىرمال، باسقالارعا كومەكتەسۋدى سۇيەدى“. وسى جاس جىگىتتى اۋىزعا العاندا، قىستاقتىڭ ءبىرىنشى شۋجيى داي يۇيبين باس بارماعىن كورسەتىپ اۋىز جاپپاي القادى.

  توحسۇن نەشە ون جىل ۇزاق جولدى جۇك اۆتوموبيلىن ايداعان قارت شوفەر، قازىر اۋىلدا ءبىر اۆتوكولىك تۇراعى تيجاراتىمەن شۇعىلدانادى . ”ۇلىم ۇيرەنۋىن اياقتاتقان سوڭ اڭگىمەشىل بولىپ كەتتى، مەنىمەن بولاشاقتاعى جوسپارى تۋرالى ۇنەمى سىر شەرتەدى“. توحسۇن تىلشىگە: قازىر قىستاق، قالاشىقتاردا زاۆود بارعان سايىن كوبەيدى، ۇلىم وزگە زاۆودتاردىڭ دا اسحاناسىن كوتەرمەگە الۋدى ويلاپ ءجۇر، - دەدى.

  ”مەن ءتىپتى دە كوپ تاجىريبە توپتاپ، شارت - جاعداي تولىسقاندا ءبىر ءدامدى تاعامدار تاعامجايىن اشامىن“. روزىتوحتىنىڭ ويىنشا شارۋاشىلىق قۇرۋ تەك ءوزىنىڭ ىشەر اس، كيەر كيىم ماسەلەسىن شەشۋ عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، ارمانىنا قانات ءبىتىرىپ، ءتىپتى دە كوپ اۋىلداستارىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، اۋقاتتانۋىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن ەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4