قورشاعان ورتانى قورعاۋ قادامىنىڭ باستالۋى

  1971 - جىلى قىستان 1972 - جىلدىڭ باسىنا دەيىن، گۋانتيڭ سۋ قويماسىنىڭ تومەنگى اعارىندا قىرۋار بالىقتىڭ ولگەنى بايقالادى، تەكسەرۋ ارقىلى مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبىنىڭ ونەركاسىپتىك لاس سۋدىڭ سۋ قويماسىنىڭ سۋ قاينارىن لاستاعاندىعى انىقتالدى. جوۋ ىنلاي زۇڭلي قورشاعان ورتانى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا نەداۋىر ەرتە كوڭىل بولگەن ەدى، بۇل رەتكى لاستاۋ وقيعاسىنان كەيىن ول قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ كوكەي تەستىلىگىن اناعۇرلىم تەرەڭ تانىپ جەتتى.

  جوۋ ىنلايدىڭ ورنالاستىرۋىمەن، جۇڭگو بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنداعى زاڭدى ورنىنىڭ قالپىنا كەلگەننەن كەيىنگى كولەمى ەڭ ۇلكەن ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىن 1972 - جىلى 6 - ايدا شۆەتسيادا وتكىزىلگەن ادامزات قورشاعان ورتا جينالىسىنا قاتىناسۋعا جىبەردى. ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى ەلگە قايتىپ كەلگەن سوڭ جوۋ ىنلاي لەزدە بۇكىل مەملەكەتتىك سيپات العان قورشاعان ورتانى قورعاۋ جينالىسىن اشۋ جونىندە نۇسقاۋ بەردى.

  1973 - جىلى 8 - ايدىڭ 5 - كۇنىنەن 20 - كۇنىنە دەيىن، ءبىرىنشى رەتكى مەملەكەتتىك قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءماجىلىسى بەيجيڭدە اشىلدى. ماجىلىستە تالقى وتكىزۋ، پىكىر الماستىرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى جانە ەكولوگيالىق ورتانىڭ ءبۇلىنۋى جاقتارىنداعى كورنەكتى ماسەلەلەرى تولىق اڭىس ەتىلدى، مىسالى، داليان شىعاناعى، جياۋجوۋ شىعاناعى، گۋاڭجوۋ سياقتى جەرلەردەگى شىعاناقتاردىڭ لاستانۋى توتەنشە اۋىر بولۋى، ورماننىڭ ويراندالۋىنىڭ، جايلىمنىڭ تۇياق كەستى بولۋىنىڭ، توپىراقتىڭ شايىلۋىنىڭ ءبىرشاما اۋىرلاسۋى، بەيجيڭ، شاڭحاي سياقتى قالالاردىڭ قورشاعان ورتا ماسەلەسىنىڭ دە سالىستىرمالى شوعىرلى بولۋى سياقتى ماسەلەلەر جۇرتتى تىكسىندىردى. ورتالىق ءماجىلىستىڭ ەڭ سوڭعى كۇنى حالىق سارايىندا ءار سالانىڭ ۋاكىلدەرى قاتىناسقان 10 مىڭ ادامدىق جينالىس اشۋدى ۇيعاردى.

  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ باسشىلارى لي شياننيان، حۋا گوفىڭ، يۇي چيۋلي ماجىلىسكە قاتىناسىپ، ءسوز سويلەدى.

  ءماجىلىس مىنا 3 جاقتان كورنەكتى ناتيجەگە قول جەتكىزدى: ءبىرىنشى، قورشاعان ورتا ماسەلەسىن ”قازىردەن باستاپ ۇستاساق كەش قالمايمىز“ دەگەن قورىتىندىعا كەلدى؛ ەكىنشى، ”جالپى بەتتىك جوبالاۋ، ۇيلەسىمدى ورنالاستىرۋ، جان - جاقتىلى پايدالانۋ، زالالدى يگىلىككە جاراتۋ، بۇقاراعا سۇيەنۋ، كوپشىلىك ات سالىسۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ، حالىققا باقىت جاراتۋ“دى ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ تۇڭعىش قىزمەت باعىتى ەتىپ بەلگىلەدى؛ ءۇشىنشى، ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ تۇڭعىش زاڭ - ەرەجە سيپاتتى حۇجاتىن قاراپ ماقۇلدادى.

  بۇل رەتكى ءماجىلىس جۇڭگونىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ ىستەرىنىڭ شىمىلدىعىن اشتى. ماجىلىستەن كەيىن، ورتالىقتان تارتىپ جەرگىلىكتى ورىندارعا دەيىن ىركەس - تىركەس قورشاعان ورتانى قورعاۋ قۇرىلىمدارى قۇرىلدى، قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قاتىستى زاڭ - ەرەجەلەر ىلگەرىندى - كەيىندى جولعا قويىلدى، شەتەلدىڭ ءبىر توپ وزىق ورەدەگى قورشاعان ورتانى باقىلاۋ - ولشەۋ جابدىقتارى ىلگەرىندى - كەيىندى ەلىمىزگە ەنگىزىلدى. 1974 - جىلى، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى جانە ونىڭ كەڭسەسى قۇرىلىپ، بۇكىل ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ ورىستەتىلۋىن جەبەدى.

  جوۋ ىنلايدىڭ ىلگەرىلەتۋىندە، ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ ىستەرى اسا جاپا - ماشاقاتپەن باستالدى، بۇنى ەرەكشە قاستەرلەۋگە تاتيدى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 10 - ايدىڭ 4 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: نۇربولات قابىل
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4