شىن نيەت پەن ارەكەت ارقىلى كەڭەسكە شارت - جاعداي ازىرلەيىك

شىن نيەت پەن ارەكەت ارقىلى كەڭەسكە شارت - جاعداي ازىرلەيىك

□ جۇڭ شىڭ

  امەريكا اق ساراي مەملەكەتتىك ساۋدا كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى پەتەر ناۆارو 9 - ايدىڭ 8 - كۇنى اقپارات قۇرالىندا تاعى كونە سارىنىنا باستى، ونىمەن قويماي ءوزىن - ءوزى امەريكا جاقتىڭ بىلىكتى ءۇنىنىڭ قاينار كوزىمىن دەپ ماقتادى. ول ءوزى تاپقىرلاعان ”جەتى ءتۇرلى قىلمىس“ ايتىلىمىمەن جۇڭگونى جازعىرۋىن جالعاستىرىپ، جۇڭگو كەدەندىك باجىنى ۇستەمەلەپ الۋدىڭ ”بارلىق جۇگىن“ ۇستىنە الادى دەگەن ساندىراعىن ۇزدىكسىز تۇردە ويدان قۇرادى. وسى ساندىراقتار جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاقتىڭ ناقتى ارەكەت ارقىلى كەڭەسكە تاماشا شارت - جاعداي ازىرلەۋىنىڭ ۇلكەن بەتالىسىنا قايشى، ەشقانداي تىلگە الارلىق ورەلىلىگى جوق.

  ەستىگەن ادامعا ناۆارو ”شىن پەيىلىمەن“ حالىقارالىق بازارعا تاعى دا سۋىق سۋ سەپپەكشى. الدىڭعى كەزدە امەريكانىڭ جارنا بازارىنداعى كەيبىر اڭىستار ماسەلەنى بەلگىلى دەڭگەيدە ءتۇسىندىرىپ بەردى: جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاق بايلانىسىن كۇشەيتىپ، ءبىر - بىرىنە ىزگى نيەت تانىتقاندا، امەريكانىڭ ءۇش ۇلكەن جارنا كورسەتكىشى بىردەي كوتەرىلدى؛ ەكونوميكا - ساۋدا قاجالىسى ورشىگەندە نەمەسە امەريكا جاقتا كەيبىرەۋلەر ورىنسىز سوزدەرمەن شابۋىلعا وتكەندە، ءۇش ۇلكەن جارنا كورسەتكىشى زور دارەجەدە قۇلدىرادى. 8 - ايدىڭ 5 - كۇنى، ياعني ناۆارو العاش رەت ”جەتى ءتۇرلى قىلمىس“ ايتىلىمىن العا قويعاننان كەيىنگى تۇڭعىش ساۋدا كۇنى ولشەم پۋر 500 كورسەتكىشى مەن ناسداك جالپىلىق كورسەتكىشى ءبىر ۋاقىتتا 8 - ايداعى ءبىر كۇندەگى ەڭ تومەنگى قۇلدىراۋ مولشەرىن جارىققا شىعاردى. ارينە، بازار جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاقتىڭ كەلىسسوز ۇستەلىنە قايتا ورالىپ، جۇڭگو مەن امەريكا ەكى ەل ەكونوميكاسىنا، ءتىپتى، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنا بەلسەندى فاكتورلار قوسۋىن اڭسايدى. نە ءۇشىن امەريكانىڭ اقپارات قۇرالدارى قايتا - قايتا ”ناۆارونىڭ قۇلدىراۋىن“ باسماقالانىڭ تاقىرىبى ەتەدى؟ مۇنىڭ جاۋابى انىق، ويتكەنى ناۆارونىڭ ساندىراعى ەكونوميكا - ساۋدا ماسەلەسىن شەشۋگە اۋرەشىلىكتەر تۋدىرىپ، جۇڭگو مەن امەريكانىڭ ەكونوميكا - ساۋدا سەلبەستىگىن بۇلدىرەتىن كۇشكە ۋاكىلدىك ەتىپ، ەكونوميكا - ساۋدا قاجالىسى اكەلگەن ەكونوميكانىڭ قۇلدىراۋى سيپاتتى ىقپالدى اسقىندىردى.

  جۇڭگو جاق جۇڭگو مەن امەريكانىڭ ەكونوميكا - ساۋدا كەڭەسىن ەڭ ۇلكەن شىن نيەتپەن جۇرگىزىپ كەلەدى، جۇڭگو جاقتىڭ مەملەكەتتىڭ وزەكتى مۇددەسى مەن حالىقتىڭ ءتۇبىرلى مۇددەسىن قورعاۋ تۇرعىسى استە اۋىتقىمايدى. جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاق ءبىر باعىتتا العا ىلگەرىلەپ، تەڭدىك جانە ءوزارا قۇرمەت ەتۋ نەگىزىندە ءوزارا سەنىمنىڭ وڭ ەنەرگياسىن ۇزدىكسىز توپتاعاندا عانا، ماندىك ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزىپ، ەكى جاقتىڭ ءوزارا پايدالى سەلبەستىكتە تەڭ يگىلىككە كەنەلۋىنە مۇمكىندىك جاساي الادى.

  امەريكا جاقتاعى كەيبىرەۋلەر ەكونوميكا زاڭدىلىعىنا قۇرمەت ەتىپ، ەكونوميكا جاي ساۋاتتارىن تولىقتاۋى، امەريكا قوعامىنىڭ ءار سالاسىنىڭ جۇرەك ءۇنىنە قۇلاق اسۋى كەرەك. امەريكانىڭ بۇرىنعى ساۋدا مينيسترى گۋتيەرەزدىڭ تاياۋداعى امەريكا مەن جۇڭگو ەكى جاق ەكونوميكا - ساۋدا كەلىسىمىن جاساسۋى قاجەت، سونىمەن قاتار ”ءبىر جاڭا سەلبەستىك ءادىسىن تاۋىپ، ەكى جاقتىڭ ەكونوميكا - ساۋدا قارىم - قاتىناسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋى كەرەك“ دەگەن ءسوزى اسا ۋاكىلدىك سيپات الادى.

  جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاق 10 - ايدىڭ باسىندا ۆاشينگتوندا 13 - رەتكى جۇڭگو - امەريكا ەكونوميكا - ساۋدا جوعارى دارەجەلىلەر كەڭەسىن وتكىزۋگە كەلىستى. ەكونوميكا - ساۋدا قارىم - قاتىناسىنىڭ تۇراقتىلىعىن جاراتۋ ورايىن دۇرىس تاسىلمەن يگەرۋ ەكى جاق ءۇشىن دە ماڭىزدى. جۇڭگو مەن امەريكانىڭ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ورتاق تانىمى كورسەتكەن بەتالىس پەن جولدى بويلاي بىرگە قۇلشىنىپ، كەڭەسكە تاماشا شارت - جاعداي ازىرلەۋ − بولۋعا ءتيىستى ورەلى پوزيتسيا. امەريكا جاقتاعى كەيبىرەۋلەردىڭ جاۋاپكەرسىز سوزدەردى دوعارىپ، جۇڭگو مەن امەريكا ەكى جاقتىڭ ورتاق تانىمىنا جانە دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالىقتارىنىڭ مەجەسىنە ۇيلەسەتىن شىن نيەت جانە ارەكەت ارقىلى كەڭەسكە شارت - جاعداي ازىرلەۋىن ءۇمىت ەتەمىز.

(ماقالا 2019 - جىلى 9 - ايدىڭ 10 - كۇنگى «حالىق گازەتى»ندە باسىلعان)

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت