ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارىپ، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، قيىندىقتاردان قامال الىپ ەرلىكپەن ىسكەرلىك كورسەتتى

  ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارىپ، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، قيىندىقتاردان قامال الىپ ەرلىكپەن ىسكەرلىك كورسەتتى

  − شينجياڭنىڭ ”اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىن ورىستەتكەندىگى جونىندەگى جەلىلەس جالپى شولۋ

  □ ءتىلشىمىز جاۋ جىيۇن

  ”ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارىپ، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ“ − ”اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىنىڭ ناقتى نىساناسىنىڭ ءبىرى.

  نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيە ورىستەتىلگەننەن بەرى، رايونىمىزداعى قالىڭ پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلار جىگەر - قايراتتى شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جانە پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن دايەكتىلەندىرۋگە، تياناقتاندىرۋعا شوعىرلاندىرىپ، اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلاردىڭ ۇدەرە العا باساتىن، ءورىس اشا جاڭالىق اشاتىن جىگەر - قايراتىنا جانە بارىن سالا كىرىسەتىن، شىنايى يگەرىپ، ناقتى ىستەيتىن سانالى ارەكەتىنە اينالدىرىپ، ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارىپ، باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدى، قيىندىقتاردان قامال الىپ ەرلىكپەن ىسكەرلىك كورسەتۋدى ورىنداپ، شەگە قاعۋ رۋحىمەن قىزمەتتى يگەرىپ، امالياتتىڭ، حالىقتىڭ، تاريحتىڭ سىنىنان وتەتىن ناقتى ناتيجەلەردى قۇلشىنا جاراتتى.

  ■ اۋەلگى ماقساتتان اينىماۋ بارىسىندا ناقتى ىستەۋدى جەبەدى

  ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارۋدا، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ىسكەرلىك كورسەتۋدە ناقتى ىستەۋدى ارداقتايتىن، ىسكەرلىك كورسەتۋگە شابىتتاندىراتىن ساياسي ەكولوگيا بولۋ كەرەك. 1 - توپتا نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەگە قاتىناسقان تاراۋلار، ورىندار قالىڭ پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلاردىڭ قيىندىقتاردان قامال الۋىنا بەلسەندى تۇردە تاماشا راي ازىرلەدى.

  اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ تالابىن مۇقيات تياناقتاندىرىپ، ساياسي ولشەمدى ماڭداي الدى ورىنعا قويۋدان اۋىتقىماۋعا تاباندى بولىپ، كادرلاردىڭ رەفورما جاساۋىن، جاڭالىق اشۋىن، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋىن، ىسكەرلىك كورسەتۋىن باعالاۋدى كورنەكتىلەندىرىپ، ءىس تىندىرعىسى كەلەتىندەرگە وراي، ءىس تىندىرا الاتىندارعا ساحنا ازىرلەپ، ءىس تىندىرمايتىنداردى جازالاپ ەسكەرتۋ بەردى. اۆتونوميالى رايوندىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى ورگانىمەن بىرلەسىپ قاتەلىگىنە كەشىرىممەن قاراۋ، قاتەلىگىن تۇزەتۋ مەحانيزمىن تياناقتاندىرىپ، كادرلاردىڭ مىندەت وتەۋ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ بارىسىنداعى اعاتتىقتارىنا، قاتەلىكتەرىنە جان - جاقتى تالداۋ جاساپ، كەشىرىممەن قاراۋعا بولاتىندارىن باتىلدىقپەن كەشىرىپ، كەشىرۋگە بولمايتىندارىن استە كەشىرمەي، كادرلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ ىسكەرلىك كورسەتۋدەگى، ءىس تىندىرىپ ناتيجە شىعارۋداعى بەلسەندىلىگىن، ىرىقتىلىعىن جانە جاسامپازدىعىن تولىق قاۋلاتتى.

  ءارقايسى ورىندار ءىس جۇزىندىكتى نەگىز ەتىپ، قاتەلىگىنە كەشىرىممەن قاراۋ، قاتەلىگىن تۇزەتۋ مەحانيزمىن تياناقتاندىرىپ، پارتيا مۇشەلەر مەن كادرلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ ىسكەرلىك كورسەتۋدەگى ىشكى قوزعاۋشى كۇشىن ءونىمدى تۋىنداتتى. اۆتونوميالى رايوندىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى ۇيىمداستىرۋ، كادرلار باسقارماسىنىڭ ورىنباسار باستىعى لي حۋان بىلاي دەپ تانىستىردى: ”ءبىز قاتەلىگىنە كەشىرىممەن قاراۋ، قاتەلىگىن تۇزەتۋ مەحانيزمىن اتقارۋدىڭ ايقىن ناقتى ەرەجەسىن بەلگىلەپ، ءىس تىندىرىپ، ناتيجە شىعارۋ ورتاسىن ازىرلەپ، پارتيا مۇشەلەر مەن كادرلاردىڭ ءوز قىزمەت ورنىندا نەعۇرلىم قامسىز، نەعۇرلىم الاڭسىز ءورىس اشا جاڭالىق اشۋىنا، شينجياڭنىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋعا ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك جاسادىق“.

  ■ بورىش ارقالاۋ بارىسىندا دامۋعا تالپىندى

  حاۋىپ - قاتەرلەرگە، سايىستارعا باتىلدىقپەن تۋرا قاراپ، قيىن - قىسپاق بولعان سايىن العا باسا ءتۇستى. رايونىمىزداعى ءارقايسى تاراۋلار، ورىندار باتىلدىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ماسەلەنى شىنايى تاۋىپ، تامىرىن تەرەڭ قازىپ، ءونىمدى شارا كورسەتىپ، ناقتى ناتيجە جاراتىپ، ناقتى ونىمگە قول جەتكىزدى.

  اۆتونوميالى رايوندىق مەملەكەت مەنشىگىندەگى مال - مۇلىكتى باقىلاۋ - باسقارۋ كوميتەتى پارتكومى نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىندە اۆتونوميالى رايوندىق مەملەكەت مەنشىگىندەگى مال - مۇلىكتىڭ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىنداردىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى. ”رايون ءوز دارەجەسىندە باقىلاپ - باسقاراتىن كاسىپورىنداردان الىپ قاراعاندا، بيىل الدىڭعى جارتى جىلدا، مال - مۇلىك جالپى سوماسى، ناق مال - مۇلىكى، تيجارات كىرىسى سىندى 3 باستى ەكونوميكالىق كورسەتكىش تۇگەلدەي 2 ورىندى ساننان جوعارى ارتۋدى ساقتادى“. اۆتونوميالى رايوندىق مەملەكەت مەنشىگىندەگى مال - مۇلىكتى باقىلاۋ - باسقارۋ كوميتەتىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى تىلشىگە بىلاي دەدى: ”بۇگىنگى كۇنى، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىنداردىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن دەمەيتىن بەلسەندى فاكتورلار ۇزدىكسىز كوبەيىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىنداردىڭ دامۋداعى توزىمدىلىگى ارتىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ مەملەكەت مەنشىگىندەگى ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىسكە اسىرۋعا نەگىز بەكەمدەدى“.

  اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسى نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەدە، اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا ىستەرى مەڭگەرمەسىنىڭ ارناۋلى قارجىنى باسقارۋ ادىسىنە دەر كەزىندە وزگەرىس ەنگىزىپ، ارناۋلى قارجىنى باسقارۋدى، پايدالانۋدى، قىزمەت ناتيجەسىن باعالاۋدى، باقىلاۋ، تەكسەرۋدى ايقىندادى جانە جۇيەگە ءتۇسىردى، 46 ۇلگى اۋداننىڭ (قالانىڭ) ەلەكتروندىق ساۋدا ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ينفورماتسياسىن كەڭ كولەمدە جيناپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ ەلەكتروندىق ساۋدا ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋىنىڭ جانە ەلەكتروندىق ساۋدا ىستەرىنىڭ اۋىل - قىستاققا كىرىپ ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزۋىن ىلگەرىلەتتى.

  اۆتونوميالى رايوندىق ەكولوگيالىق قورشاعان ورتا مەڭگەرمەسى ىسىلعان ستيلمەن، توسەلگەن قابىلەتپەن، مىعىم شارالارمەن لاستانۋدان ساقتانۋدان جانە ونى تىزگىندەۋدەن قامال الۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزىپ، لاستاۋ كوزدەرىن كۇندەلىكتى باقىلاۋ - باسقارۋدى كەزدەيسوق ۇلگى الىپ تەكسەرۋ ءتۇزىمىن اتقارىپ، ”ەكى كەزدەيسوق“ ۇلگى الىپ تەكسەرۋ جۇيەسىن شينجياڭنىڭ ورتانى باقىلاۋ، تەكسەرۋ جىلجىمالى زاڭ اتقارۋ جۇيەسىنە كىرىستىرىپ، لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ قىزمەتىن ىلگەرىلەتتى.

  ■ تياناقتاندىرۋدى يگەرۋ بارىسىندا ونىمدىلىككە قول جەتكىزدى

  جاۋاپكەرشىلىك بولعاندا ارەكەت بولادى؛ ارەكەتتەنگەندە ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە بولادى. نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەنىڭ ءونىمى بولدى ما، بولمادى ما، كادرلاردىڭ ستيلىندە وزگەرىس تۋىلدى ما، تۋىلمادى ما، اقىرعى ەسەپتە قانشالىق ماسەلەنى شەشكەندىكتەرىنە قاراۋ كەرەك.

  نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيە باستالعاننان بەرى، 1 - توپتاعى ورىندار بەلسەنە ىرىقتىلىقپەن ىسكەرلىك كورسەتىپ، ءتۇرلى ماسەلەلەردى رەتتەۋ - تۇزەتۋ تىزىمدىگىنە ءبىر تۇتاس ەنگىزىپ، تىزىمدىك بويىنشا باسقارۋدى اتقارىپ، رەتتەۋ - تۇزەتۋدى تياناقتاندىرۋدى شەگە قاعۋ رۋحىمەن ويداعىداي يگەرىپ، ماسەلە شەشىلمەيىنشە بوساڭسىمادى، تۇبەگەيلى شەشىلمەيىنشە قولدان شىعارمادى، بۇقارا مويىندامايىنشا العان بەتىنەن قايتپادى.

  اۆتونوميالى رايوندىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزۋدى قاداعالاپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سالاسىنداعى شىرىكتەسۋ جانە ستيل ماسەلەلەرىن ارناۋلى رەتتەۋ - وڭاۋدى تەرەڭدەتتى. كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋگە ايقاسپالى قازىنالىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدى ۇدايىلاندىرىپ، قارجىدان پايدالانۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتتى؛ ”قارجىنى ءبىر - بىرلەپ اداقتاپ تەكسەرۋ“ شاراسىن اتقارىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قارجىسىن پايدالانۋدىڭ، باسقارۋدىڭ جالپى بارىسىن باقىلاۋ، باسقارۋ جۇيەسىن ورناتتى؛ كەدەي ەمەس 43 اۋدانعا دايىندىقپەن ءماجىلىس اشىپ، قازىنالىق باقىلاۋدا بايقالعان ماسەلەلەردى حابارلاندىرىپ، رەتتەۋ - تۇزەتۋ تىزىمدىگىن تاپسىردى؛ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سالاسىندا ستيلدى ارناۋلى جونگە سالۋدى كۇشەيتىپ، ”جالعان ۇلگىدەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋ، ”ەسەپ جاساۋ ۇلگىسىندەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋ، ”كورسەتكىش ۇلگىسىندەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋ سياقتى ماسەلەلەردەن قاتاڭ ساقتانىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋ ساپاسىن شىنايى جوعارىلاتتى.

  اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ىستەرى مەڭگەرمەسى ءتۇيىندى توپتارعا ايرىقشا ءمان بەرىپ، ماسەلەنى باعدار ەتۋگە تاباندى بولىپ، حالىق تۇرمىسى سالاسىنداعى ارناۋلى رەتتەۋ - وڭاۋدى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى. اۋىل، قالاشىقتاردان (ءمالى) ۋاقىتشا قۇتقارۋ زاپاس قورى ءتۇزىمىن جاپپاي ورناتىپ، ۋاقىتشا قۇتقارۋ قىزمەتىنىڭ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتتى؛ ارحيۆ تۇرعىزىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنداعى وتباسىنىڭ باعۋىنا مۇقتاج، ونىڭ ۇستىنە دەربەس شاڭىراق كوتەرە المايتىن اۋىر مۇگەدەك، سالماقتى ناۋقاس سياقتىلاردى اۋىل - قىستاقتاعى ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىز ەتۋ كولەمىنە ەنگىزدى ءارى ءبىر جىلدىق ازايتۋ، بىرتىندەپ شەگىندىرۋ ۋاقىتىن بەردى؛ ەڭبەك قۋاتىنان ايىرىلعان نەمەسە ءبىر ءبولىم ەڭبەك قۋاتىنان ايىرىلعان، كاسىپ ارقىلى جۇمىستانۋعا سۇيەنىپ كەدەيلىكتەن ارىلا المايتىن ارحيۆ تۇرعىزىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنىڭ ءبارىن اۋىل - قىستاقتاعى ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىز ەتۋ كولەمىنە ەنگىزىپ، تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەۋگە تيىستىلەرىن مۇمكىندىگىنشە تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەدى.

  نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەنىڭ جەتەكشىلىگىندە، رايونىمىزداعى قالىڭ پارتيا مۇشەلەر مەن كادرلار اۋەلگى ماقساتتان اينىماي، بورىش ارقالاپ، حاۋىپ - قاتەر، سايىستاردان تايسالماي، ىسكە بىردەن كىرىسەتىن ىسكەر، قيىنشىلىقتاردان قامال الاتىن كۇرەسكەر بولىپ، ءىس جۇزىندىك ارەكەتتەرىمەن پارتياعا دەگەن ادالدىقتارىن، حالىققا دەگەن شىن ىقىلاستارىن ايگىلەپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ىسكەرلىك كورسەتىپ، شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعىنىڭ تىڭ تاراۋىن قۇلشىنا جازدى.

جاۋاپتى رەداكتور: نۇربولات قابىل