حوتان تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارۋ ارقىلى ميلليون مۋ توراڭعى ورمانىنىڭ ”ءشولىن قاندىردى“

حوتان تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارۋ ارقىلى ميلليون مۋ توراڭعى ورمانىنىڭ ”ءشولىن قاندىردى“

دامۋ جەتىستىكتەرىنە شولۋ

  گازەتىمىزدىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى شۇي بو، رىن جياڭ، ياۋ گاڭ، جاۋ يۋە، جوۋ پىڭ 8 - ايدىڭ 28 - كۇنى حوتاننان حابارلايدى. قۇم ادىرلار اراسىنان توسىننان ءبىر وزەن پايدا بولىپ، سوناۋ الىسقا يرەلەڭدەي اعىپ بارادى. بۇل ارا لوپ اۋدان قالاشىعىنان 60 كيلومەتردەن استام جەردەگى جاسىل القاپتى جيەك، ”وزەن ارناسى“ بولسا تاسقىن سۋىن باستاپ، توراڭعى ورمانىن سۋاراتىن تاسقىن سۋىن باستاۋ توعانى. تاسقىن سۋىنىڭ جينالۋىنان قالىپتاسقان ”كول ساعاسىندا“، تۇتاس اۋماقتاعى توراڭعى ورمانى اسقاق بوي سوزىپ، بۇتاعى قالىڭداپ، جاپىراعى جايقالا ءوستى، سۋ قۇستارى سۋ بەتىن سيپاي قامشىلاي ۇشتى. تاياۋ ماڭدا ۇشى - قيىرسىز سارى قۇمدىق، قۋراعان توراڭعىدان قالىپتاسقان ءداۋ قۇم توبە كەز كەلگەن جەردەن كوزگە شالدىعادى. بۇل 8 - ايدىڭ 19 - كۇنى ءتىلشىنىڭ لوپ اۋدانىنىڭ اڭگيا اۋىلى دارۋان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك يگىلىك ورمانى باسقارۋ - قورعاۋ پۋنكتى ماڭىنداعى توراڭعى ورمانىنان كورگەن كورىنىسى ەدى.

  ”سوڭعى جىلدارى ءبىز بەلسەندىلىكپەن ىزدەنىس جاساپ، يۇرۇڭقاش وزەنى مەن قاراقاش وزەنىندە تاسقىننىڭ كەلۋ ورايىنان پايدالانىپ، تاسقىننان ساقتانۋ توسپاسىن سالۋ، تاسقىن سۋىن باستاۋ توعانىن قازۋ سياقتى شارالاردى قولدانىپ، توراڭعى ورمانىن سۋارىپ، ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىردىك. جاقىنعى 2 جىلدا حوتان ايماعىندا تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارعان توراڭعى ورمانىنىڭ اۋماعى ءبىر ميلليون مۋدان استى“، - دەپ تانىستىردى حوتان ايماقتىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى چىن باۋجۇن.

  بيىل حوتان ايماقتىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى تارىم وزەنى الابى حوتان باسقارۋ مەكەمەسى قاتارلى ورىندارمەن بىرلەسىپ، تارىم وزەنى الابىنىڭ توراڭعى ورمانى ەكولوگيالىق جۇيەسىن جاقسارتۋ ارەكەتىن باستاپ اتقارىپ، حوتان وزەنىنىڭ تارماق اعىنى بولعان يۇرۇڭقاش وزەنى مەن قاراقاش وزەنىندە تاسقىن مەزگىلىنەن پايدالانىپ، الاپتاعى سۋ تاپشى توراڭعى ورمانىنا سۋ جىبەرىپ، كەڭ اۋماقتاعى توراڭعى ورمانىن قالپىنا كەلتىرىپ، وڭىرلىك ەكولوگيالىق جۇيەنى اناعۇرلىم جاقسارتتى.

  ”ءبىز 8 - ايدىڭ 8 - كۇنىنەن باستاپ تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارۋدى باستادىق، قازىر ءونىمى اسا كورنەكتى بولدى“، - دەدى لوپ اۋدانى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى توراڭعى ورمانىن باسقارۋ پۋنكتىنىڭ ورىنباسار باستىعى يمىنتوحتى ءمامتىمىن تانىستىرىپ. لوپ اۋدانىنىڭ اڭگيا اۋىلى دارۋان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك يگىلىك ورمانىن باسقارۋ - قورعاۋ پۋنكتى باسقارىپ - قورعاعان كوپ جەردەگى توراڭعى ورمانىندا تاسقىن سۋى اعاشتار اراسىنان اعىلا اقتى؛ بىلتىر تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارعان تاسقىن سۋىن باستاۋ توعانىنىڭ ماڭىندا توراڭعى ورمانى مەن جىڭعىلدار قاۋلاي ءوستى، بىلتىر تاسقىن سۋىنان پايدالانىپ وسىرگەن جىڭعىل مايسالارى قازىر ءوسىپ تىزەگە جەتتى.

  بيىل لوپ اۋدانى تاسقىن سۋىن باستاپ توراڭعى ورمانىن سۋارۋدى 55 مىڭ مۋدان ارتتىرۋدى جوسپارلاۋدا، قازىرگى اياق الىسى ءساتتى. قاراقاش اۋدانى بيىل تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارۋدى 100 مىڭ مۋدان استامعا جەتكىزۋدى جوسپارلاۋدا. قازىر جەر - جەر تاسقىن مەزگىلى سىندى وسى شەشۋشى مەزگىلدەن ۇتىمدى پايدالانىپ، تاسقىن سۋىن باستاپ سۋارۋ قىزمەت تەبىنىن كۇشەيتىپ، ءتىپتى دە كوپ تاسقىن سۋىن توراڭعى ورمانى وڭىرىنە باستاۋعا قۇلشىنۋدا.

  چىن باۋجۇن بىلاي دەپ تانىستىردى: تالاي جىلدان بەرى حوتان ايماعى تاسقىن سۋىنان پايدالانىپ توراڭعى ورمانىن سۋارۋدا تاباندى بولدى، سوڭعى جىلدارى ءتىپتى دە كوپ قارجى جانە تەحنيكالىق قولداۋعا يە بولعاندىعى سەبەپتى، قىزمەتتىڭ اياق الىسى تەزدەپ، ونىمدىلىگى ءتىپتى دە كورنەكتى بولدى. ءىشىنارا وڭىرلەردە توراڭعى ورمانى، جىڭعىل، جابايى ءشوپ قاتارلى ءبىرشاما كەمەلدى ەكولوگيالىق جۇيە قالىپتاستى. ەكولوگيالىق ورتا جاقسارعاننان كەيىن، ءتۇرلى جابايى حايۋاناتتاردا ىركەس - تىركەس پايدا بولدى، اۋەلى، بىرنەشە قىستاق ماڭىنان جاراتىلىسىنان قويان جۇرەك، سەزىمتال قىرعاۋىلداردى دا كورۋگە بولاتىن بولدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ريزا حاميت